आज १४ मार्च! भारतीय चित्रपटसृष्टीच्या इतिहासात हा दिवस सुवर्ण अक्षरांनी कोरला गेला आहे. बरोबर ९५ वर्षांपूर्वी आजच्याच दिवशी मुंबईतील 'मॅजेस्टिक सिनेमा'मध्ये भारताचा पहिला बोलपट (Saway Bolpat) 'आलम आरा' प्रदर्शित झाला आणि भारतीय सिनेसृष्टीला प्रथमच स्वतःचा 'आवाज' मिळाला. मूकपटांच्या काळ्या-पांढऱ्या आणि शांत जगात क्रांती घडवत दिग्दर्शक आर्देशिर इराणी यांनी 'आलम आरा'च्या माध्यमातून प्रेक्षकांना बोलत्या पडद्याचा अनुभव दिला.

   "७८ जिवंत माणसं पडद्यावर बोलताना पहा" अशा जाहिरातींनी त्यावेळी संपूर्ण देशात खळबळ उडवून दिली होती.या चित्रपटाने केवळ चित्रपटसृष्टीची तांत्रिक बाजूच बदलली नाही, तर भारतीय सिनेमाला गाणी आणि संगीताची अनोखी भेट दिली.

  मास्टर विठ्ठल आणि जुबेदा यांच्या प्रमुख भूमिका असलेल्या या चित्रपटातील "दे दे खुदा के नाम पर" हे गाणे भारतीय सिनेसृष्टीतील पहिले पार्श्वसंगीत ठरले. विशेष म्हणजे, त्याकाळी स्वतंत्र साऊंड प्रूफ स्टुडिओ नसल्यामुळे या चित्रपटाचे चित्रीकरण रेल्वेच्या आवाजापासून वाचण्यासाठी मध्यरात्रीच्या शांततेत करावे लागले होते. या एका चित्रपटाने भारतीय करमणुकीच्या विश्वात गाणी, संवाद आणि संगीताचे युग सुरू केले, ज्याचा वारसा आजही जगभर अभिमानाने मिरवला जातो.

◼️◼️◼️🔲◼️◼️◼️

🟠 14 मार्च दिनविशेष

आज १४ मार्च २०२६, शनिवार. आजच्या दिवसाचे ऐतिहासिक आणि जागतिक महत्त्व खालीलप्रमाणे आहे:

◼️महत्त्वाच्या घटना (दिनविशेष)
 * अल्बर्ट आइन्स्टाईन यांचा जन्म (१८७९): थोर शास्त्रज्ञ आणि सापेक्षतावादाचा सिद्धांत मांडणारे अल्बर्ट आइन्स्टाईन यांचा आज जन्मदिवस. योगायोगाने आज 'पाय दिन' देखील आहे.
 * पहिली सवाई बोलपट 'आलम आरा' प्रदर्शित (१९३१): भारतीय चित्रपट सृष्टीतील पहिला बोलका चित्रपट 'आलम आरा' आजच्याच दिवशी मुंबईतील मॅजेस्टिक सिनेमामध्ये प्रदर्शित झाला होता.
 * स्टीफन हॉकिंग यांचे निधन (२०१८): जगातील विख्यात भौतिकशास्त्रज्ञ स्टीफन हॉकिंग यांचे आजच्याच दिवशी निधन झाले होते.

◼️स्थानिक आणि प्रादेशिक संदर्भ
 * नदी कृती दिन (International Day of Action for Rivers): नद्यांचे संरक्षण आणि संवर्धन करण्यासाठी आजचा दिवस जगभरात पाळला जातो. कोल्हापूरच्या संदर्भात बोलायचे झाले तर पंचगंगा नदीच्या प्रदूषणाबाबत जनजागृती करण्यासाठी हा दिवस महत्त्वाचा ठरू शकतो.

आजचे पंचांग (१४ मार्च २०२६)
​वार: शनिवार
​तिथी: एकादशी (विजया एकादशी) - सकाळी ०८:४२ पर्यंत, त्यानंतर द्वादशी सुरू होईल.
​नक्षत्र: उत्तराषाढा - दुपारी १२:२२ पर्यंत, त्यानंतर श्रवण नक्षत्र सुरू होईल.
​योग: वरीयान - सायंकाळी ०६:१५ पर्यंत.
​करण: बालव - सकाळी ०८:४२ पर्यंत, त्यानंतर कौलव रात्री ०९:५२ पर्यंत.