गरिबी निर्मूलनासाठी आंतरराष्ट्रीय दिवस: कारण, महत्त्व आणि संकल्प
schedule17 Oct 26 person by visibility 124 categoryसामाजिक
दरवर्षी १७ ऑक्टोबर रोजी जगभरात 'गरिबी निर्मूलनासाठी आंतरराष्ट्रीय दिवस' (International Day for the Eradication of Poverty) पाळला जातो. समाजात पसरलेली गरिबी ही केवळ आर्थिक समस्या नसून ती मानवी हक्कांचे उल्लंघन आणि सन्मानाची हानी आहे, याविषयी जागतिक स्तरावर जागरूकता निर्माण करणे हा यामागचा मुख्य उद्देश असतो.
या दिवसाची पार्श्वभूमी १९८७ मधील आहे. १७ ऑक्टोबर १९८७ रोजी पॅरिसमधील ट्रोकॅडेरो येथे मानवी हक्क आणि गरिबीविरोधात हजारो लोकांनी एकत्र येऊन जगाचे लक्ष वेधले होते. त्यानंतर संयुक्त राष्ट्रसंघाने (UN) औपचारिकपणे हा दिवस घोषित केला. गरिबांचे हक्क जपतानाच त्यांच्यातील आत्मसन्मान वाढवणे आणि त्यांना विकासाच्या मुख्य प्रवाहात आणणे याद्वारे साध्य केले जाते.
आजही जगातील कोटीवधी लोक अन्न, वस्त्र, निवारा, शिक्षण आणि आरोग्य या मूलभूत गरजांपासून वंचित आहेत. गरिबीमुळे बालमजुरी, कुपोषण आणि बेरोजगारी यांसारख्या गंभीर समस्या निर्माण होतात. यावर मात करण्यासाठी केवळ शासकीय योजनाच नव्हे, तर प्रत्येक नागरिकाने सामाजिक उत्तरदायित्व म्हणून प्रयत्न करणे गरजेचे आहे. जेव्हा प्रत्येक व्यक्तीला समान संधी आणि हक्क मिळतील, तेव्हाच खऱ्या अर्थाने गरिबीचे उच्चाटन होईल. यादरम्यान शाश्वत विकासाची उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी सर्व देशांनी एकत्र येऊन काम करण्याचा संकल्प या दिवशी केला जातो.
🟢🟣🟢🟣🟢🟣🟢🟣🟢🟣🟢🟣🟢
◼️१७ ऑक्टोबर हा दिवस ऐतिहासिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिकदृष्ट्या महत्त्वाचा आहे. या दिवशी घडलेल्या प्रमुख घटना, जन्म आणि मृत्यूंची माहिती खालीलप्रमाणे :
◼️महत्त्वाचे दिनविशेष / जागतिक दिन
* गरिबी निर्मूलनासाठी आंतरराष्ट्रीय दिवस (International Day for the Eradication of Poverty)
महत्त्वाच्या ऐतिहासिक घटना
* १८३१: विज्ञानाच्या इतिहासात मायकेल फॅराडे यांनी विद्युत चुंबकीय प्रवर्तनाचा (Electro Magnetic Induction) गुणधर्म प्रायोगिकरित्या सिद्ध केला.
* १८८८: थॉमस एडिसन यांनी ऑप्टिकल फोनोग्राफच्या (पहिला चलचित्र/फिल्म) पेटंटसाठी अर्ज दाखल केला.
* १९३३: प्रसिद्ध भौतिकशास्त्रज्ञ अल्बर्ट आइनस्टाइन यांनी नाझी जर्मनीमधून पळून येऊन अमेरिकेत आश्रय घेतला.
* १९३४: प्रभात फिल्म कंपनीचा 'अमृतमंथन' हा गाजलेला चित्रपट पुण्यातील प्रभात चित्रपटगृहात प्रदर्शित झाला.
* १९५६: जगातील पहिले व्यावसायिक अणुऊर्जा केंद्र अधिकृतपणे इंग्लंडमध्ये सुरू झाले.
* १९६६: बोत्सवाना आणि लेसोथो हे देश संयुक्त राष्ट्रात (United Nations) सामील झाले.
* १९७९: भारताची महनीय समाजसेविका मदर तेरेसा यांना शांततेचा नोबेल पुरस्कार जाहीर झाला / प्रदान करण्यात आला.
◼️जन्म (दिवसाचे मानकरी)
* १८१७: सर सय्यद अहमद खान – प्रख्यात भारतीय शिक्षणतज्ञ, कायदेतज्ञ आणि अमुगामी समाजसुधारक (अडलीगड मुस्लिम विद्यापीठाचे संस्थापक).
* १९५५: स्मिता पाटील – भारतीय सिनेसृष्टीतील प्रतिभावान आणि राष्ट्रीय पुरस्कारविजेती अभिनेत्री.
* १९७०: अनिल कुंबळे – भारताचे महान कसोटी क्रिकेटपटू आणि माजी कर्णधार (ज्यांनी एका डावात १० गडी बाद करण्याचा विक्रम केला आहे).
* १९७२: एमिनेम (Eminem) – प्रसिद्ध अमेरिकन रॅप गायक व गीतकार.
◼️मृत्यु / पुण्यतिथी
* १८८२: दादोबा पांडुरंग तर्खडकर – मराठी व्याकरणकार, ग्रंथकार आणि ‘परमहंस सभेचे’ संस्थापक.
* १८८७: गुस्ताव्ह किरचॉफ – जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ (ज्यांनी सर्किट्स आणि स्पेक्ट्रोस्कोपीमध्ये मोलाचे योगदान दिले).
* १९०६: स्वामी रामतीर्थ – जगप्रसिद्ध भारतीय तत्त्वज्ञानी व कवी.
* १९८१: कन्नादासन – प्रसिद्ध भारतीय तमिळ लेखक, कवी आणि चित्रपट गीतकार.