विश्वकवी रवींद्रनाथ टागोर: भारतीय साहित्याचा मानदंड
schedule07 May 26 person by visibility 70 categoryसामाजिक
रवींद्रनाथ टागोर (१८६१-१९४१) हे भारतीय साहित्यातील एक देदीप्यमान नक्षत्र असून त्यांनी साहित्य, संगीत आणि कला क्षेत्रात जागतिक स्तरावर ठसा उमटवला आहे. ७ मे १८६१ रोजी कोलकाता येथे जन्मलेल्या टागोरांनी वयाच्या आठव्या वर्षापासूनच काव्यरचना करण्यास सुरुवात केली होती. त्यांच्या 'गीतांजली' या महान काव्यसंग्रहासाठी १९१३ मध्ये त्यांना साहित्यातील नोबेल पारितोषिक देऊन गौरविण्यात आले, असा बहुमान मिळवणारे ते पहिले आशियाई व्यक्ती ठरले.
रवींद्रनाथांची प्रतिभा केवळ साहित्यापुरती मर्यादित नव्हती; त्यांनी सुमारे २,२०० हून अधिक गाणी रचली, जी आज 'रवींद्र संगीत' म्हणून जगप्रसिद्ध आहेत. जगाच्या इतिहासात दोन देशांचे (भारत आणि बांगलादेश) राष्ट्रगीत लिहिणारे ते एकमेव कवी आहेत. शिक्षणाच्या क्षेत्रात त्यांनी 'शांतीनिकेतन' आणि 'विश्वभारती' यांसारख्या संस्था स्थापन करून निसर्गाच्या सानिध्यात मुक्त शिक्षणाचा पुरस्कार केला.
जालियनवाला बाग हत्याकांडाच्या निषेधार्थ त्यांनी ब्रिटिशांनी दिलेली 'सर' ही पदवी त्यागून आपली प्रखर देशभक्ती सिद्ध केली होती. मानवतावाद, निसर्गप्रेम आणि वैश्विक शांतीचा संदेश देणारे टागोरांचे साहित्य आजही पिढ्यानपिढ्यांसाठी मार्गदर्शक ठरत आहे. खऱ्या अर्थाने ते भारतीय संस्कृतीचे महान दूत आणि आधुनिक भारताचे शिल्पकार होते.
🔲🔲🔲🔲🔲🔲🔲🔲🔲
◼️७ मे दिनविशेष
७ मे रोजीच्या ऐतिहासिक घटना आणि महत्त्वाच्या व्यक्तींच्या जयंती-पुण्यतिथीचा आढावा खालीलप्रमाणे
▪️ठळक ऐतिहासिक घटना
▪️१९४५: दुसरे महायुद्ध जर्मनीने मित्र राष्ट्रांसमोर बिनशर्त शरणागती पत्करली, ज्यामुळे युरोपातील युद्धाचा अधिकृत शेवट झाला.
▪️१९५२: इंटिग्रेटेड सर्किट आधुनिक संगणकाचा पाया मानल्या जाणाऱ्या 'इंटिग्रेटेड सर्किट'ची (IC) संकल्पना जेफ्री डमर यांनी पहिल्यांदा मांडली.
▪️१९५४: व्हिएतनाम युद्ध डिएन बिएन फु च्या लढाईत व्हिएतनामी सैन्याने फ्रेंच सैन्याचा पराभव केला.
▪️१९९९: डॉ. साल्वाडोर लाुरिया यांना त्यांच्या जेनेटिक्समधील योगदानाबद्दल मरणोत्तर सन्मान देण्यात आला.
◼️जयंती (जन्म)
▪️१८६१: रवींद्रनाथ टागोर भारताचे थोर कवी, लेखक, तत्त्वज्ञ आणि नोबेल पारितोषिक विजेते. त्यांनी भारत आणि बांगलादेश या दोन्ही देशांचे राष्ट्रगीत लिहिले आहे.
▪️१८८०: पांडुरंग वामन काणे - भारतरत्न सन्मानित संस्कृतचे प्रकांड पंडित आणि धर्मशास्त्राचे इतिहासकार.
▪️१८९२: जोसिप ब्रोझ टिटो युगोस्लाव्हियाचे माजी राष्ट्राध्यक्ष आणि अलिप्ततावादी चळवळीचे एक संस्थापक.
◼️पुण्यतिथी (निधन)
▪️१९२४: अल्लुरी सीताराम राजू आंध्र प्रदेशातील प्रसिद्ध क्रांतिकारक आणि भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक.
▪️२००१: प्रेम धवन प्रसिद्ध हिंदी चित्रपट गीतकार आणि संगीतकार. 'ऐ मेरे प्यारे वतन' सारख्या अजरामर गीतांचे ते रचनाकार होते.
▪️२०११: विली ब्राइट 'शिकागो ट्रिब्यून' चे प्रसिद्ध पत्रकार आणि पुलित्झर पुरस्कार विजेते.
▪️इतर महत्त्वाचे
▪️सीमा रस्ते संस्था (BRO) स्थापना दिवस: भारताच्या सीमा भागातील रस्ते बांधणी आणि देखभालीसाठी जबाबदार असलेल्या 'बॉर्डर रोड ऑर्गनायझेशन'ची स्थापना ७ मे १९६० रोजी झाली.
◼️ आजचे (७ मे २०२६) पंचांग :
▪️आजचे पंचांग - गुरुवार, ७ मे २०२६
▪️भारतीय सौर दिनांक: १७ वैशाख १९४८
▪️महिना: वैशाख (अमान्त आणि पौर्णिमान्त दोन्ही)
▪️पक्ष:कृष्ण पक्ष
▪️तिथी: षष्ठी (रात्री १०:२७ पर्यंत, त्यानंतर सप्तमी)
▪️नक्षत्र: उत्तराषाढा (पूर्ण दिवस आणि रात्र)
▪️योग: साध्य (सकाळी ०८:४५ पर्यंत, त्यानंतर शुभ)
▪️करण: वणिज (सकाळी १०:१४ पर्यंत, त्यानंतर विष्टी/भद्रा)
◼️सूर्योदय आणि सूर्यास्त
▪️सूर्योदय: सकाळी ०६:०४
▪️सूर्यास्त: संध्याकाळी १८:५५
▪️चंद्रोदय: रात्री ११:३९
▪️चंद्रास्त: सकाळी १०:१५
▪️शुभ आणि अशुभ वेळा
▪️शुभ वेळ (अमृत काळ): दुपारी ०३:१५ ते ०४:५४
▪️अशुभ वेळ (राहु काळ): दुपारी ०२:०२ ते ०३:४०
▪️यमगंड काळ: सकाळी ०६:०४ ते ०७:४१
▪️गुलीक काळ: सकाळी ०९:१८ ते १०:५५
