दरवर्षी १६ जून रोजी 'आंतरराष्ट्रीय कौटुंबिक प्रेषण दिवस' (International Day of Family Remittances) साजरा केला जातो. हा दिवस केवळ आर्थिक व्यवहारांचा उत्सव नसून, जगभरातील लाखो स्थलांतरित कामगारांनी आपल्या कुटुंबाच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी दिलेल्या त्यागाची आणि त्यांच्या योगदानाची जाणीव करून देणारा एक महत्त्वपूर्ण जागतिक उपक्रम आहे.

 अनेक कठीण परिस्थितींशी संघर्ष करत, आपली मायभूमी सोडून परदेशात काम करणाऱ्या या कामगारांनी पाठवलेले पैसे (रेमिटन्स) अनेक विकसनशील देशांच्या अर्थव्यवस्थेचा कणा ठरत आहेत.

हे पैसे केवळ गरिबी दूर करण्याचे साधन नसून, शिक्षण, आरोग्य आणि उद्योजकतेच्या क्षेत्रात मोठी क्रांती घडवून आणत आहेत. एक स्थलांतरित कामगार जेव्हा आपल्या कष्टाची कमाई घरी पाठवतो, तेव्हा तो केवळ आर्थिक मदत करत नाही, तर आपल्या कुटुंबाच्या स्वप्नांना बळ देतो. या पैशांमुळे घरातील मुलांचे शिक्षण पूर्ण होते, वृद्ध माता-पित्यांचे आरोग्य जपले जाते आणि ग्रामीण भागात आर्थिक स्थैर्य निर्माण होते. संयुक्त राष्ट्रांच्या पुढाकाराने साजरा केला जाणारा हा दिवस, या रेमिटन्सचा वापर अधिक प्रभावीपणे कसा करता येईल आणि स्थलांतरित कामगारांना सन्मानाचे जीवन कसे मिळेल, यावर भर देतो. आजच्या दिवशी आपण केवळ आर्थिक आकड्यांचा विचार न करता, त्यामागील मानवी भावनेचा आणि स्थलांतरितांच्या निष्ठेचा गौरव करणे गरजेचे आहे. त्यांचे हे योगदान जागतिक शांतता आणि विकासासाठी अत्यंत मोलाचे आहे.

🕳️🕳️🕳️🕳️🕳️🕳️🕳️🕳️🕳️

▪️16 जून दिनविशेष

आज १६ जून २०२६, मंगळवार. आजच्या दिवसाचे विशेष संदर्भ खालीलप्रमाणे आहेत:
# जागतिक दिन
 * आंतरराष्ट्रीय कौटुंबिक प्रेषण दिवस (International Day of Family Remittances): स्थलांतरित कामगारांनी आपल्या मायदेशी पाठवलेल्या पैशांचे (रेमिटन्स) कुटुंबाच्या आणि देशाच्या विकासातील योगदान अधोरेखित करण्यासाठी हा दिवस साजरा केला जातो.

 * जागतिक रिफिल दिवस (World Refill Day): प्लास्टिक प्रदूषण कमी करण्यासाठी पुनर्वापर करण्यायोग्य पर्यायांना प्रोत्साहन देणारा हा जागतिक दिवस आहे.
 * आफ्रिकन मुलांचा आंतरराष्ट्रीय दिवस: १९७६ मध्ये सोवेटो येथे झालेल्या विद्यार्थी उठावाच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ हा दिवस पाळला जातो.
 * जागतिक समुद्री कासव दिन (World Sea Turtle Day): सागरी कासवांच्या संरक्षणाबाबत जागरूकता निर्माण करण्यासाठी हा दिवस साजरा होतो.

# ऐतिहासिक घटना
 * १९१४: लोकमान्य टिळकांची सहा वर्षांच्या मंडाले (ब्रह्मदेश) तुरुंगवासातून सुटका झाली.

 * १९६३: रशियन अंतराळवीर व्हॅलेन्तिना तेरेश्कोवा या अंतराळात जाणारी पहिली महिला ठरली.

 * १९९०: मुंबई व उपनगरात एका दिवसात ६००.४२ मि.मी. पावसाची विक्रमी नोंद झाली (१०४ वर्षांतील उच्चांक).
 * २०१०: तंबाखूवर पूर्णपणे बंदी घालणारा भूतान हा जगातील पहिला देश बनला.
 * २०१३: उत्तराखंडमध्ये झालेल्या भीषण ढगफुटीमुळे केदारनाथ परिसरात मोठी नैसर्गिक आपत्ती ओढवली होती.

▪️जन्म
 * अ‍ॅडम स्मिथ (१७२३): स्कॉटिश अर्थशास्त्रज्ञ आणि आधुनिक अर्थशास्त्राचे जनक.
 * हेमंत कुमार (१९२०): सुप्रसिद्ध भारतीय पार्श्वगायक आणि संगीतकार.
 * मिथुन चक्रवर्ती (१९५०): ज्येष्ठ भारतीय अभिनेते.

 * आर्या आंबेकर (१९९४): लोकप्रिय मराठी पार्श्वगायिका.

# मृत्यू / पुण्यतिथी
 * चित्तरंजन दास (१९२५): प्रसिद्ध बंगाली कायदेपंडित आणि स्वातंत्र्यसेनानी (देशबंधू).

 * आचार्य प्रफुल्लचंद्र रे (१९४४): भारतीय रसायनशास्त्रज्ञ आणि वैज्ञानिक चळवळीचे प्रणेते.
 * माई मंगेशकर (१९९५): मंगेशकर कुटुंबियांच्या मातोश्री.

▪️पंचांग
आज १६ जून २०२६, मंगळवार, निज ज्येष्ठ मासारंभीचा हा दिवस असून, आज शुक्ल पक्षातील तृतीया तिथी आहे.

 आज आर्द्रा नक्षत्र असून ते संध्याकाळी ४:१२ पर्यंत असेल आणि त्यानंतर पुनर्वसु नक्षत्राचा प्रारंभ होईल. आजच्या दिवशी वृद्धि योग असून तो मध्यरात्री १२:३५ पर्यंत टिकणार आहे.

 कोल्हापूरच्या स्थानिक वेळेनुसार, आज दुपारी १:३० ते ३:०० या वेळेत राहुकाळ असल्याने, महत्त्वाच्या कामांसाठी हा वेळ टाळणे श्रेयस्कर ठरेल.