६ जून १६७४ चा दिवस भारतीय इतिहासातील एक सुवर्णक्षण आहे. याच दिवशी रायगडावर  'छत्रपती' शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक सोहळा संपन्न झाला आणि अधिकृतपणे 'हिंदवी स्वराज्य' जगाच्या नकाशावर अधोरेखित झाले. हा केवळ एक सोहळा नव्हता, तर कित्येक शतकांच्या पारतंत्र्यानंतर सर्वसामान्य रयतेच्या राजाचे झालेली ती एक अधिकृत घोषणा होती.

🟠 राज्याभिषेकाचे महत्त्व:
मुघल आणि इतर आक्रमकांच्या दहशतीखाली पिचलेल्या रयतेला स्वाभिमानाने जगण्याचे बळ या राज्याभिषेकामुळे मिळाले. 'क्षत्रिय कुलावतंस' अशा बिरुदावलीने भूषित होऊन महाराजांनी स्वराज्य हे रयतेचे राज्य असल्याचे सिद्ध केले. हा सोहळा भारतीय संस्कृतीच्या पुनर्निर्मितीचा आणि स्व-धर्माचा गौरव करणारा एक भव्य उपक्रम होता. रायगडावर निर्माण केलेले हे छत्र आणि सिंहासन म्हणजे अन्यायाविरुद्ध लढणाऱ्या प्रत्येक पिढीसाठी आजही प्रेरणास्थान आहे.

🟠ऐतिहासिक घटना:
पंडित गागाभट्ट यांनी मंत्रोच्चारांच्या गजरात महाराजांना राज्याभिषेक केला. या वेळी अष्टप्रधान मंडळाची स्थापना करून स्वराज्याच्या प्रशासकीय कामाला एक नवीन शिस्त लावण्यात आली. तसेच, महाराजांनी स्वतःच्या नावाची सोन्याची होन (नाणी) पाडली, ज्यामुळे स्वराज्याची आर्थिक स्वायत्तता सिद्ध झाली.
आजच्या आधुनिक काळात, छत्रपती शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक सोहळा आपल्याला 'कल्याणकारी राज्या'चे स्वप्न दाखवतो. त्यांचे विचार आणि त्यांनी उभारलेले स्वराज्य हे आजही न्यायाचे, समानतेचे आणि स्वाभिमानाचे प्रतीक आहे. रायगडावर उभारलेली ही स्वराज्याची गुढी आजही आपल्याला एकात्मतेने आणि धैर्याने जगण्याची शिकवण देते. अशा या महान शिवरायांना मानाचा मुजरा!