म्हैसूरचा वाघ : टीपू सुलतान आणि श्रीरंगपट्टणमचे अखेरचे युद्ध
schedule04 May 26 person by visibility 89 categoryसामाजिक
भारतीय इतिहासात 'म्हैसूरचा वाघ' म्हणून ओळखले जाणारे टीपू सुलतान हे पराक्रम आणि स्वाभिमानाचे प्रतीक मानले जातात. ४ मे १७९९ रोजी चौथ्या इंग्रज-म्हैसूर युद्धादरम्यान श्रीरंगपट्टणमच्या रणांगणावर लढताना त्यांना वीरमरण आले. इंग्रजांच्या गुलामीपेक्षा मरणाला जवळ करणारे टीपू सुलतान हे त्या काळातील भारतातील अशा राज्यकर्त्यांपैकी एक होते, ज्यांनी ब्रिटिशांच्या 'ईस्ट इंडिया कंपनी'ला सळो की पळो करून सोडले होते.
श्रीरंगपट्टणमचा किल्ला हा टीपू सुलतान यांचा बालेकिल्ला होता. मे १७९९ मध्ये जनरल हॅरिसच्या नेतृत्वाखालील इंग्रज सैन्य आणि हैदराबादच्या निजामांच्या संयुक्त फौजेने या किल्ल्याला वेढा घातला. गद्दारी आणि फितुरीमुळे शत्रूला किल्ल्याच्या कमकुवत बाजू समजल्या आणि ४ मे रोजी दुपारी इंग्रजांनी किल्ल्यावर जोरदार हल्ला चढवला. टीपू सुलतान यांनी स्वतः समशेर हाती घेऊन अत्यंत शौर्याने हा लढा दिला. युद्धाच्या अंतिम क्षणी, जेव्हा त्यांना सुरक्षित बाहेर पडण्याची संधी होती, तेव्हा त्यांनी शत्रूशरण होण्यास स्पष्ट नकार दिला.
"शेर की एक दिन की जिंदगी, गीदड की सौ साला जिंदगी से बेहतर है" (कोल्ह्यासारखे शंभर वर्षे जगण्यापेक्षा वाघासारखे एक दिवस जगणे श्रेष्ठ आहे) असे मानणाऱ्या या महान योद्धाने आपल्या मातृभूमीच्या रक्षणासाठी धारातीर्थी पडणे पसंत केले. त्यांच्या निधनाने इंग्रजांचा दक्षिण भारतातील एक मोठा अडथळा दूर झाला असला, तरी टीपू सुलतान यांनी दिलेला लढा आणि त्यांनी वापरलेली रॉकेट यंत्रणा आजही भारतीय लष्करी इतिहासात महत्त्वाची मानली जाते. श्रीरंगपट्टणमचा हा संग्राम भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील एक ऐतिहासिक पान म्हणून कायम स्मरणात राहील.