जागतिक मानसिक आरोग्य दिन: आजच्या काळाची अत्यंत महत्त्वाची गरज
schedule10 Oct 26 person by visibility 140 categoryसामाजिक
आज १० ऑक्टोबर रोजी जगभरात 'जागतिक मानसिक आरोग्य दिन' (World Mental Health Day) पाळला जातो. मानसिक आरोग्याविषयी समाजात जागरूकता निर्माण करणे आणि लोकांना मानसिकस्वास्थ्याचे महत्त्व पटवून देणे हा या दिवसाचा मुख्य उद्देश आहे.
धावपळीचे जीवन, कामाचा ताण, स्पर्धा आणि कौटुंबिक जबाबदाऱ्या यामुळे आजच्या काळात नैराश्य (Depression), ताणतणाव आणि चिंता यांसारख्या मानसिक समस्या झपाट्याने वाढत आहेत. शारीरिक आरोग्याइतकीच मानसिक आरोग्याची काळजी घेणे आजच्या काळात अत्यंत गरजेचे झाले आहे. अनेकदा लोक शारीरिक आजारांवर ताबडतोब उपचार करतात, परंतु मानसिक समस्यांकडे दुर्लक्ष करतात किंवा त्याबद्दल बोलायला संकोच बाळगतात. हा गैरसमज दूर करण्यासाठी हा दिवस महत्त्वाचा आहे.
मानसिक स्वास्थ्य सुधारण्यासाठी पुरेशी झोप, संतुलित आहार, नियमित व्यायाम, योग, आणि आपल्या आवडत्या छंदांसाठी वेळ काढणे फायदेशीर ठरते. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, ताणतणाव वाढल्यास किंवा अस्वस्थ वाटल्यास आपल्या कुटुंबियांशी, मित्रांशी किंवा समुपदेशकांशी मोकळेपणाने बोलले पाहिजे. मनातली भावना व्यक्त केल्याने मानसिक भार हलका होतो.
"शारीरिक स्वास्थ्याशिवाय मानसिक स्थैर्य अपूर्ण आहे." त्यामुळे मानसिक आरोग्याविषयीचे जुने समज-गैरसमज बाजूला सारून एकमेकांना आधार देऊया आणि एका निरोगी, आनंदी समाजाची निर्मिती करूया.
🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️
🏵️१० ऑक्टोबर हा दिवस इतिहास, जागतिक दिनविशेष, तसेच अनेक प्रसिद्ध व्यक्तींच्या जन्म आणि मृत्यूमुळे महत्वपूर्ण मानला जातो. या दिवशी घडलेल्या प्रमुख घटनांची माहिती खालीलप्रमाणे :
🏵️ महत्त्वाचे जागतिक आणि राष्ट्रीय दिवस
* जागतिक मानसिक आरोग्य दिन (World Mental Health Day): मानसिक आरोग्याविषयी जागरूकता निर्माण करण्यासाठी आणि मानसिक आरोग्याच्या समस्यांवर चर्चा करण्यासाठी हा दिवस जगभरात पाळला जातो.
* मृत्यूदंडाच्या शिक्षेविरुद्ध जागतिक दिन (World Day Against the Death Penalty): जगभरात शिक्षेच्या या पद्धतीविरोधात आणि मानवी हक्कांच्या रक्षणासाठी हा दिवस पाळला जातो.
* फिजी स्वातंत्र्य दिन: १९७० मध्ये फिजी देशाला युनायटेड किंगडमपासून स्वातंत्र्य मिळाले, तेव्हापासून हा दिवस फिजीचा राष्ट्रीय दिन म्हणून साजरा केला जातो.
🏵️ इतिहास व महत्त्वाच्या घटना
* १८४६: इंग्लिश खगोलशास्त्रज्ञ विल्यम लासेल यांनी नेपच्यून ग्रहाचा सर्वात मोठा चंद्र 'ट्रायटन' याचा शोध लावला.
* १९११: चीनमध्ये 'किंग राजवंश' (Qing Dynasty) चा अंत झाला आणि क्रांतीची सुरुवात झाली.
* १९१३: पनामा कालव्याचे बांधकाम पूर्ण झाले, ज्यामुळे अटलांटिक आणि प्रशांत महासागर जलमार्गाने जोडले गेले.
* १९५४: 'श्यामची आई' या प्रसिद्ध मराठी चित्रपटाला पहिला सर्वोत्कृष्ट फीचर फिल्मचा राष्ट्रपती सुवर्णपदक (पहिले राष्ट्रपती पदक) पुरस्कार मिळाला.
* १९६४: जपानमधील टोकियो येथे १८ व्या ऑलिम्पिक खेळांची अधिकृत सुरुवात झाली. ऑलिम्पिक इतिहासात प्रथमच या सोहळ्याचे थेट उपग्रहाद्वारे प्रसारण करण्यात आले होते.
* १९७०: फिजी देशाला ब्रिटनपासून पूर्ण स्वातंत्र्य मिळाले.
🏵️ प्रसिद्ध व्यक्तींचे जन्म
* १८७४ / १८९९: श्रीपाद अमृत डांगे – भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाचे संस्थापक, कामगार नेते आणि संयुक्त महाराष्ट्राच्या चळवळीतील अग्रणी नेते.
* १८८४: बद्रुद्दिन तैय्यबजी – भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे तिसरे अध्यक्ष आणि कायदेतज्ज्ञ.
* १९०६: आर. के. नारायण (रासीपुरम कृष्णस्वामी नारायणस्वामी) – जागतिक पातळीवर प्रसिद्ध भारतीय इंग्रजी साहित्यिक (मालगुडी डेजचे लेखक).
* १९१०: डॉ. द्वारकानाथ कोटणीस – दुसरे महायुद्ध सुरू असताना चीनच्या सैन्याला वैद्यकीय मदत करण्यासाठी गेलेले आणि भारत-चीन मैत्रीचे प्रतीक ठरलेले भारतीय डॉक्टर.
* १९५४: रेखा – भारतीय चित्रपटसृष्टीतील ज्येष्ठ आणि लोकप्रिय अभिनेत्री.
🏵️ प्रसिद्ध व्यक्तींचे निधन
* १९६४: गुरू दत्त – भारतीय चित्रपटसृष्टीतील प्रतिभावान दिग्दर्शक, अभिनेते आणि निर्माते ('प्यासा', 'कागद के फूल' फेम).
* २०००: सिरिमाओ बंदरनायके – श्रीलंकेच्या माजी पंतप्रधान आणि जगातील पहिल्या महिला पंतप्रधान.
* २००६: सरस्वतीबाई राणे – जयपूर-अत्रौली घराण्याच्या ज्येष्ठ शास्त्रीय गायिका.
* २००८: रोहिणी भाटे – ख्यातनाम कथ्थक नर्तिका आणि गुरु.
* २०११: जगजित सिंग – भारताचे प्रसिद्ध गझल गायक आणि संगीतकार ('गझल सम्राट').