आधुनिक भारताचे शिल्पकार: पंडित जवाहरलाल नेहरू
schedule27 May 26 person by visibility 76 categoryसामाजिक
२७ मे हा दिवस स्वतंत्र भारताचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू यांचा स्मृती दिन म्हणून पाळला जातो. २७ मे १९६४ रोजी या थोर नेत्याचे दिल्लीत निधन झाले. पंडित नेहरू हे केवळ एक महान स्वातंत्र्यसैनिक नव्हते, तर ते आधुनिक भारताचा पाया रचणारे दूरदर्शी शिल्पकार होते. 'चाचा नेहरू' म्हणून लहान मुलांमध्ये अत्यंत प्रिय असलेल्या या नेत्याने भारताला पारतंत्र्यातून बाहेर काढून एका नव्या, प्रगतीशील युगाकडे नेण्याचे अभूतपूर्व कार्य केले.
स्वातंत्र्यलढ्यात महात्मा गांधींचे खंदे समर्थक म्हणून त्यांनी अनेक वर्षे कारावास भोगला, परंतु देशाच्या स्वातंत्र्यासाठीचा त्यांचा लढा कधीही कमकुवत झाला नाही.
स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर देशाचे पहिले पंतप्रधान म्हणून त्यांनी अत्यंत बिकट परिस्थितीत भारताची धुरा सांभाळली. त्यांनी देशात लोकशाहीची पाळेमुळे घट्ट रुजवली आणि पंचवार्षिक योजनांच्या माध्यमातून भारताच्या आर्थिक विकासाला गती दिली.
भाक्रा-नांगल सारखी मोठी धरणे, आयआयटी (IIT), आयआयएम (IIM) यांसारख्या उच्च शिक्षण संस्था आणि इस्रोची (ISRO) पूर्वपीठिका असलेल्या 'इन्कोस्पार'ची (INCOSPAR) स्थापना करून त्यांनी भारताला विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात स्वावलंबी बनवले. या भव्य प्रकल्पांना ते 'आधुनिक भारताची मंदिरे' म्हणत असत. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर त्यांनी 'अलिप्ततावादी चळवळ' (Non-Aligned Movement) सुरू करून भारताची एक स्वतंत्र व स्वाभिमानी ओळख निर्माण केली. त्यांचे विचार आणि त्यांनी रचलेला विकासाचा पाया आजही भारताला जागतिक स्तरावर पुढे घेऊन जात आहे. त्यांच्या स्मृती दिनानिमित्त त्यांच्या या अमूल्य योगदानाला देश कृतज्ञतापूर्वक अभिवादन करतो.
🟣🟣🟣🟣🟣🟣🟣🟣🟣
◼️ २७ मे — दिनविशेष
२७ मे हा वर्षातील १४७ वा (लीप वर्षात १४८ वा) दिवस आहे. वर्षाच्या अखेरीस २१८ दिवस शिल्लक असतात.
◼️ महत्त्वाच्या घटना
* १९४०: दुसरे महायुद्ध — दोस्त राष्ट्रांच्या सैन्याला फ्रान्समधील डंकर्क येथून सुखरूप बाहेर काढण्याच्या 'ऑपरेशन डायनॅमो' या ऐतिहासिक मोहिमेची सुरुवात झाली.
* १९६४: स्वतंत्र भारताचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू यांचे दिल्लीत निधन झाले. त्यांच्या निधनानंतर गुलझारीलाल नंदा यांनी हंगामी पंतप्रधान म्हणून कार्यभार स्वीकारला.
* १९९७: रशिया आणि नाटो (NATO) यांच्यात ऐतिहासिक 'फाउंडिंग ऍक्ट' करारावर स्वाक्षरी झाली, ज्यामुळे दोन्ही पक्षांमधील शीतयुद्धाच्या काळातील कटुता कमी होण्यास मदत झाली.
* २००६: इंडोनेशियाच्या जावा बेटावर आलेल्या शक्तिशाली ६.३ रिश्टर स्केलच्या भूकंपामुळे ५,७०० हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला.
🟢 जन्म / जयंती
* १३३२: प्रसिद्ध अरब इतिहासकार, समाजशास्त्रज्ञ आणि तत्त्वज्ञ इब्न खल्दून यांचा जन्म. (मृत्यू: १४०६)
* १९२८: भारताचे प्रसिद्ध इतिहासकार आणि लेखक बिपिन चंद्र यांचा जन्म. त्यांनी भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यावर महत्त्वपूर्ण ग्रंथ लिहिले आहेत.
* १९३१: भारतीय तत्त्वज्ञ आणि विचारवंत ओशो (चंद्र मोहन जैन) यांचे सहकारी आणि लेखक स्वामी आनंद अरुण यांचा जन्म
* १९६२: भारतीय क्रिकेटपटू रवी शास्त्री यांचा जन्म. त्यांनी भारतासाठी ८० कसोटी आणि १५० एकदिवसीय सामने खेळले असून ते भारतीय संघाचे मुख्य प्रशिक्षकही होते.
🔵 मृत्यू / पुण्यतिथी
* १९१०: आधुनिक सूक्ष्मजीवशास्त्राचे जनक आणि नोबेल पुरस्कार विजेते जर्मन शास्त्रज्ञ रॉबर्ट कॉख यांचे निधन. त्यांनी क्षयरोगाच्या जिवाणूंचा शोध लावला होता.
* १९६४: भारताचे पहिले पंतप्रधान आणि भारतरत्न पंडित जवाहरलाल नेहरू यांचे निधन. (जन्म: १८८९)
* १९८६: श्रीलंकेचे सुप्रसिद्ध क्रिकेट खेळाडू टोनी ओपथा यांचे निधन.
* २०१६: महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध साहित्यिक, समीक्षक आणि विचारवंत **डॉ. यू. म. पठाण** (डॉ. युनूस खान बिस्मिल्ला खान पठाण) यांचे पुणे येथे निधन. त्यांनी संत साहित्यावर मोठे संशोधन केले होते.
🟡 जागतिक व राष्ट्रीय दिवस
* पंडित जवाहरलाल नेहरू स्मृती दिन: भारताचे पहिले पंतप्रधान पंडित नेहरू यांच्या स्मृतीप्रित्यर्थ हा दिवस पाळला जातो.
* जागतिक एमएस दिन: (मे महिन्याचा शेवटचा बुधवार - २०२६ मध्ये हा दिवस २७ मे रोजी आला आहे) — या मज्जासंस्थेच्या आजाराबद्दल जगभरात जनजागृती करण्यासाठी हा दिवस साजरा केला जातो.
🟣 आजचे पंचांग — बुधवार, २७ मे २०२६
* सूर्योदय: सकाळी ६:००
* सूर्यास्त: संध्याकाळी ६:५९
◼️तिथी आणि नक्षत्र
* शके: १९४८ (क्रोधी नाम संवत्सर)
* अयन: उत्तरायण
* ऋतू: ग्रीष्म ऋतू
* महिना: ज्येष्ठ (अमावास्यांत आणि पूर्णिमांत दोन्ही पद्धतींनुसार ज्येष्ठ महिना सुरू आहे)
* पक्ष: शुद्ध पक्ष (शुक्ल पक्ष)
* तिथी: एकादशी (दुपारी २:५० पर्यंत, त्यानंतर द्वादशी सुरू होईल)
* नक्षत्र: हस्त (दुपारी १२:३० पर्यंत, त्यानंतर चित्रा नक्षत्र सुरू होईल)
* योग: सिद्धी
* करण: वणिज
◼️ विशेष तिथी आणि उत्सव
* ज्येष्ठ शुद्ध एकादशी (निर्जला एकादशी / भीमसेनी एकादशी): आज वर्षातील सर्वात महत्त्वाची आणि पवित्र मानली जाणारी 'निर्जला एकादशी' आहे. या दिवशी व्रत करण्याचे विशेष महत्त्व पुराणात सांगितले आहे.
◼️ शुभ आणि अशुभ वेळा (मुहूर्त)
* अमृत काळ: सकाळी ६:४५ ते ८:२०
* अभिजीत मुहूर्त: दुपारी ११:५५ ते १२:४५
* राहुकाळ (अशुभ वेळ): दुपारी १२:०० ते १:३०