जागतिक महासागर दिन: पृथ्वीच्या निळ्या हृदयाचे जतन
schedule08 Jun 26 person by visibility 133 categoryसामाजिक
पृथ्वीच्या पृष्ठभागाच्या ७० टक्क्यांहून अधिक भाग व्यापलेला महासागर हा केवळ पाण्याचा साठा नसून, तो या ग्रहाचा ‘जीवनस्रोत’ आहे. दरवर्षी ८ जून रोजी साजरा केला जाणारा ‘जागतिक महासागर दिन’ आपल्याला महासागरांच्या अमूल्य योगदानाची आणि त्यांच्या संवर्धनाची जाणीव करून देतो. पृथ्वीवरील श्वास घेण्यायोग्य अर्ध्याहून अधिक ऑक्सिजन महासागरांमुळे निर्माण होतो आणि हवामान नियंत्रणात त्यांची भूमिका कळीची असते.
मात्र, आज हे ‘निळे हृदय’ गंभीर संकटात आहे. प्लास्टिक प्रदूषण, वाढते तापमान, बेसुमार मासेमारी आणि रसायनांचे उत्सर्जन यामुळे महासागरातील जैवविविधता धोक्यात आली आहे. समुद्रातील प्रवाळ भित्तिका (coral reefs) नष्ट होत आहेत आणि समुद्री जीवांचे अस्तित्व धोक्यात आले आहे. महासागर सुरक्षित असतील तरच मानवाचे भवितव्य सुरक्षित राहील, हे वास्तव आपण लक्षात घेणे गरजेचे आहे.
जागतिक महासागर दिनाचा मुख्य उद्देश केवळ माहिती देणे नसून, ठोस कृती करण्यास प्रवृत्त करणे हा आहे. आपल्या दैनंदिन जीवनात प्लास्टिकचा वापर कमी करणे, कचऱ्याचे योग्य व्यवस्थापन करणे आणि समुद्राच्या स्वच्छतेबाबत जागरूकता निर्माण करणे ही काळाची गरज आहे. केवळ एक दिवस साजरा न करता, दररोज पर्यावरणाप्रति जबाबदारीने वागणे, हेच महासागरांना दिलेले खरे योगदान ठरेल. या निळ्या निसर्गसंपदेचे जतन करणे ही केवळ सरकारी जबाबदारी नसून, ती आपल्या सर्वांची सामूहिक नैतिक कर्तव्य आहे. चला, आज संकल्प करूया आपल्या महासागरांना वाचवण्याचा, कारण महासागर जगले तरच आपली पृथ्वी सजीव राहील!
🟠◼️🟠◼️🟠◼️🟠◼️🟠◼️🟠
🟣 ८ जूनच्या दिनविशेष संदर्भातील माहिती खालीलप्रमाणे :
#जागतिक दिनविशेष
* जागतिक महासागर दिन (World Oceans Day): महासागरांचे महत्त्व आणि त्यांच्या संरक्षणाबाबत जागरूकता निर्माण करण्यासाठी दरवर्षी ८ जून रोजी हा दिवस साजरा केला जातो. याची सुरुवात १९९२ मध्ये करण्यात आली होती.
#महत्त्वाच्या ऐतिहासिक घटना
* १६७०: छत्रपती शिवाजी महाराजांनी पुरंदरच्या तहात गमावलेला 'रोहिडा' किल्ला पुन्हा जिंकून घेतला.
* १७०७: औरंगजेबाच्या मृत्यूनंतर दिल्लीच्या तख्तासाठी झालेल्या युद्धात मुअज्जमने आझमशाहचा पराभव करून सत्ता हस्तगत केली.
* १७१३:मुघलांनी १६८९ मध्ये जिंकलेला रायगड किल्ला पंतप्रतिनिधींनी सिद्दीकडून मुत्सद्देगिरीने पुन्हा मिळवला.
* १९१५: लोकमान्य टिळकांनी मंडालेच्या तुरुंगात लिहिलेल्या 'गीतारहस्य' या ग्रंथाचे गायकवाडवाड्यात प्रकाशन झाले.
* १९४८: एअर इंडियाने आपली पहिली मुंबई-लंडन आंतरराष्ट्रीय विमानसेवा सुरू केली.
* १९५३: अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाने हॉटेलमध्ये कृष्णवर्णीय व्यक्तींना सेवा नाकारण्यावर बंदी घातली.
# जन्म (जयंती)
* १९१०: दिनकर केशव बेडेकर – प्रसिद्ध तत्त्वचिंतक आणि समीक्षक.
* १९१७: गजाननराव वाटवे – भावगीत गायक आणि संगीतकार.
* १९५५ टिम बर्नर्स-ली – 'वर्ल्ड वाईड वेब' (WWW) चे जनक.
* १९५७: डिंपल कपाडिया – हिंदी चित्रपट अभिनेत्री.
* १९७५: शिल्पा शेट्टी – भारतीय अभिनेत्री आणि निर्मात्या.
# स्मृती दिन (पुण्यतिथी)
* १९९५: राम नगरकर – मराठी रंगभूमीवरील प्रसिद्ध एकपात्री प्रयोगकार.
* २०२२: बिरखा बहादूर मुरिंगला – पद्मश्री पुरस्कार विजेते लिंबू भाषेतील लेखक.
◼️पंचांग
आज ८ जून २०२६, सोमवार असून हे पंचांग ज्येष्ठ कृष्ण अष्टमी या तिथीवर आधारित आहे. या दिवशी शक संवत १९४८ (शोभन नाम संवत्सर) असून विक्रम संवत २०८३ चालू आहे.
सध्या ग्रीष्म ऋतू आणि उत्तरायण सुरू आहे. आजचे नक्षत्र शततारका असून व्यतिपात योग आणि बालव करण आहे. चंद्राचे भ्रमण आज कुंभ राशीत होत असून, धार्मिक आणि सांस्कृतिक दृष्टीने ज्येष्ठ कृष्ण अष्टमी ही तिथी विशेष मानली जाते.
