भारतातील पहिली 'स्किन बँक': सायन रुग्णालयाची ऐतिहासिक व वैद्यकीय क्रांती
schedule04 Aug 26 person by visibility 116 category
मानवी सेवेचा व वैद्यकीय विज्ञानाचा इतिहास जेव्हा लिहिला जाईल, तेव्हा मुंबईतील लोकमान्य टिळक महानगरपालिका सामान्य रुग्णालय (सायन हॉस्पिटल) येथील ४ ऑगस्ट २००१ चा दिवस अत्यंत सुवर्ण अक्षरांनी लिहिला जाईल. याच दिवशी सायन रुग्णालयात भारतातील पहिल्यावहिल्या 'स्किन बँक'ची (त्वचा दान करणारी बँक) अधिकृत स्थापना करण्यात आली.
मृत्यूनंतर देहदान आणि नेत्रदानाबद्दल समाजात हळूहळू जनजागृती होत असताना, मृत्यूनंतर 'त्वचा दान' देखील करता येते ही संकल्पना प्रत्यक्षात आणण्याचे महत्त्वपूर्ण काम या रुग्णालयाने केले.
विशेषतः गंभीर स्वरूपाच्या आगीच्या दुर्घटनांमध्ये, रासायनिक प्रक्रियांमध्ये किंवा मोठ्या अपघातांमध्ये भाजलेल्या रुग्णांसाठी जिवंत राहणे अत्यंतिक वेदनादायी आणि आव्हानात्मक असते. भाजलेल्या त्वचेमुळे शरीरातील पाण्याचे प्रमाण कमी होऊन जंतुसंसर्गाचा धोका वाढतो. अशा वेळी रुग्णाचा जीव वाचवण्यासाठी मृत व्यक्तीच्या शरीरावरून काढलेली त्वचा वरचा संरक्षक थर म्हणून अत्यंत उपयोगी ठरते. या दान केलेल्या त्वचेमुळे वेदना कमी होतात आणि जंतुसंसर्गाचा धोका टाळता येतो.
सायन रुग्णालयाने सुरू केलेल्या या स्तुत्य उपक्रमामुळे देशभरातील वैद्यकीय क्षेत्राला एक नवी दिशा मिळाली. मृत्यूनंतर सहा तासांच्या आत नेत्रदानाप्रमाणेच त्वचा दान करता येते. या ऐतिहासिक पाऊलामुळे आजवर शेकडो दुर्गुणी व गंभीररीत्या भाजलेल्या रुग्णांना पुनर्जीवन मिळाले आहे. वैद्यकीय क्षेत्रातील ही क्रांती केवळ उपचारापुरती मर्यादित नसून ती मानवी संवेदना आणि सामाजिक बांधिलकीचे उत्तम उदाहरण ठरली आहे.
▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️
◼️४ ऑगस्ट रोजी घडलेल्या ऐतिहासिक व महत्वपूर्ण घटना:
* १९५६: भारताची सहावी आणि अप्सरा ही पहिली अणुभट्टी भाभा अणुऊर्जा केंद्र, तुर्भे येथे कार्यान्वित झाली.
* २००१: मुंबईतील लोकमान्य टिळक रुग्णालय (सायन हॉस्पिटल) येथे भारतातील पहिली 'स्किन बँक' (त्वचा दान करणारी बँक) स्थापन करण्यात आली.
* १९१४: पहिल्या महायुद्धादरम्यान जर्मनीने बेल्जियमवर आक्रमण केले, ज्याच्या प्रत्युत्तरादाखल युनायटेड किंगडमने (ब्रिटन) जर्मनीविरुद्ध युद्ध पुकारले.
* १९८४: 'अप्पर व्होल्टा' या आफ्रिकन देशाचे नाव बदलून 'बुर्किना फासो' असे करण्यात आले.
* २००७: नासाचे 'फिनिक्स' अंतराळयान मंगळ ग्रहाच्या मोहिमेसाठी प्रक्षेपित करण्यात आले.
* १८५४: जपानी जहाजांनी अधिकृतपणे 'हिनोमारा' (Hinomaru) हा जपानचा राष्ट्रीय ध्वज वापरण्यास सुरुवात केली.
◼️महत्त्वाचे जन्म (वाढदिवस):
* १७३०: पानिपतच्या तिसऱ्या युद्धातील मराठा सैन्याचे सरसेनापती सदाशिवराव भाऊ यांचा जन्म.
* १९२९: प्रसिद्ध भारतीय पार्श्वगायक, संगीतकार आणि अभिनेता किशोर कुमार यांचा जन्म.
* १९६१: अमेरिकेचे ४४ वे आणि पहिले कृष्णवर्णीय राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा यांचा जन्म.
* १८९४: मराठीतील प्रसिद्ध युगप्रवर्तक कादंबरीकार, कथाकार आणि साहित्यिक नारायण सीताराम फडके (ना. सी. फडके) यांचा जन्म.
* १८४५: भारतीय कायदेपंडित, समाजसुधारक आणि काँग्रेस पक्षाचे संस्थापक सदस्यांपैकी एक सर फिरोजशहा मेहता यांचा जन्म.
* १९४४: लोकप्रिय मराठी अभिनेते दिलीप प्रभावळकर यांचा जन्म.
◼️महत्त्वाच्या पुण्यतिथी (निधन):
* २०२०: महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री शिवाजीराव पाटील निलंगेकर यांचे निधन.
