जेव्हा जगाने पाहिली पहिली टीव्ही बातमी: बीबीसीच्या क्रांतीचा एक प्रवास
schedule05 Jul 26 person by visibility 94 categoryसामाजिक
५ जुलै १९५४: हा दिवस जागतिक प्रसारमाध्यमांच्या इतिहासात एका सुवर्णक्षणासारखा कोरला गेला आहे. याच दिवशी बीबीसीने (BBC) जगातील पहिली दूरदर्शन बातमी प्रसारित केली आणि माहिती देण्याच्या पद्धतीत एक मोठी क्रांती घडवून आणली. आज आपण टीव्ही किंवा स्मार्टफोनवर रिअल-टाइम बातम्या पाहतो, पण या प्रवासाची सुरुवात किती आव्हानात्मक आणि उत्कंठावर्धक होती, हे समजून घेणे रंजक आहे.
१९५४ मध्ये तंत्रज्ञानाच्या मर्यादा होत्या. कॅमेरे मोठे होते, चित्रीकरण करणे जिकिरीचे होते आणि थेट प्रक्षेपणाची सुविधा मर्यादित होती. तरीही, बीबीसीने धाडस दाखवले आणि रेडिओच्या पलीकडे जाऊन प्रेक्षकांना 'पाहता येणारी बातमी' देण्याचा संकल्प केला. जेव्हा पहिल्यांदा बातमी निवेदक पडद्यावर दिसला, तेव्हा प्रेक्षकांसाठी तो एक जादुई अनुभव होता. आवाजासोबत दृश्य जोडल्या गेल्यामुळे बातम्यांची विश्वासार्हता आणि प्रभाव कित्येक पटीने वाढला.
५ जुलै १९५४ रोजी बीबीसीने दूरदर्शनवर पहिली बातमी प्रसारित करून पत्रकारितेच्या इतिहासात मैलाचा दगड रोवला, ज्यामध्ये रिचर्ड बेकर यांनी पहिले बातमी निवेदक म्हणून काम पाहिले आणि टी. पी. ओ'कॉनोर यांनी या नव्या माध्यमाचे संपादन सांभाळले. त्या काळात रेडिओवरून बातम्या ऐकणाऱ्या जगाला ही एक मोठी पर्वणीच होती, कारण पहिल्यांदाच प्रेक्षक बातम्या पाहू शकत होते. सुरुवातीच्या काळात तांत्रिक मर्यादा असूनही बीबीसीने बातम्यांना दृश्य स्वरूप देण्याचा यशस्वी प्रयोग केला,
या घटनेने केवळ बातमी देण्याची पद्धतच बदलली नाही, तर पत्रकारितेची व्याख्याही बदलली. बीबीसीने सेट केलेल्या या मानकांमुळेच पुढे जगभरातील न्यूज चॅनेल्सचा पाया रचला गेला. आज आपण माहितीच्या महाजालात आहोत, पण ७२ वर्षांपूर्वी बीबीसीने पेरलेले हे बीजांकुरच आजच्या आधुनिक पत्रकारितेचे आधारस्तंभ ठरले आहेत. पत्रकारितेच्या या प्रवासाने हे सिद्ध केले की, तंत्रज्ञान कितीही बदलले तरी 'सत्य आणि अचूकता' हेच बातमीचे खरे प्राण आहेत.
◼️◼️◼️◼️◼️◼️◼️◼️◼️◼️◼️◼️
⚫ दिनविशेष: ५ जुलै
आज ५ जुलै २०२६. इतिहासातील काही महत्त्वाच्या घटना खालीलप्रमाणे :
* १९५४ - बीबीसीची पहिली बातमी: बीबीसीने (BBC) त्यांची पहिली दूरदर्शन बातमी प्रसारित केली.
* १९६२ - अल्जेरियाचा स्वातंत्र्यदिन: फ्रान्सपासून अल्जेरियाला स्वातंत्र्य मिळाले.
* १९७५ - आर्थर ॲश यांची ऐतिहासिक विजय: आर्थर ॲश यांनी विम्बल्डन टेनिस स्पर्धेच्या पुरुष एकेरीचे विजेतेपद जिंकणारे पहिले कृष्णवर्णीय खेळाडू म्हणून इतिहास रचला.
* १९९६ - 'डॉली'ची निर्मिती: जगातील पहिले क्लोन केलेले सस्तन प्राणी 'डॉली' ही मेंढी जन्माला आली (घोषणेची तारीख).
* २००९ - टेनिसमध्ये ऐतिहासिक कामगिरी: रॉजर फेडररने १५ व्यांदा ग्रँड स्लॅम जिंकून पीटर सॅम्प्रासचा विक्रम मोडीत काढला.
◼️जन्म (वाढदिवस)
* १८८२: हजरत इनायत खाँ – प्रसिद्ध हिंदुस्थानी शास्त्रीय गायक आणि विचारवंत.
* १९१८: के. करुणाकरन – केरळचे माजी मुख्यमंत्री आणि केंद्रीय उद्योगमंत्री.
* १९२०: आनंद साधले – ख्यातनाम मराठी साहित्यिक, ज्यांनी संस्कृत साहित्याचा रसाळ परिचय करून दिला.
* १९२५: नवल किशोर शर्मा – ज्येष्ठ राजकारणी, माजी केंद्रीय मंत्री आणि गुजरातचे माजी राज्यपाल.
* १९४६: रामविलास पासवान – भारतीय राजकारणी आणि अनेकदा केंद्रीय मंत्री राहिलेले नेते.
* १९६०: राकेश झुनझुनवाला – भारताचे प्रसिद्ध गुंतवणूकदार आणि 'आकासा एअर'चे संस्थापक.
* १९६८: सुसान वॉजिकी – युट्यूबच्या (YouTube) माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO).
◼️निधन (पुण्यतिथी)
* १८२६: सर थॉमस स्टॅम्फोर्ड रॅफल्स – सिंगापूरचे संस्थापक.
* १८३३: निसेफोरे नाऐप्से – जगातील पहिले छायाचित्र (फोटो) काढणारे संशोधक.
* १९४५: जॉन कर्टिन – ऑस्ट्रेलियाचे १४ वे पंतप्रधान.
* १९५७: अनुग्रह नारायण सिन्हा – भारतीय वकील आणि बिहारचे पहिले उपमुख्यमंत्री.
* १९९६: बाबूराव अर्नाळकर – प्रसिद्ध मराठी रहस्यकथाकार.
* २००५: बाळू गुप्ते – भारताचे माजी लेगस्पिन गोलंदाज.
◼️आजचे पंचांग: रविवार, ५ जुलै २०२६
आज रविवार, ५ जुलै २०२६ रोजी कृष्ण पक्षातील पंचमी तिथी असून ती दुपारी १:३१ वाजेपर्यंत राहील, त्यानंतर षष्ठी तिथीला प्रारंभ होईल. आज शततारका नक्षत्र दुपारी ३:१३ वाजेपर्यंत असून त्यानंतर पूर्वाभाद्रपदा नक्षत्राचा संचार असेल. आयुष्मान योग सायंकाळी ४:४० वाजेपर्यंत असून त्यानंतर सौभाग्य योगाची सुरुवात होईल.
आज कोल्हापूरमध्ये सूर्योदय सकाळी ६:०७ वाजता झाला असून सूर्यास्त सायंकाळी ७:१६ वाजता होईल. चंद्राची राशी कुंभ असून, महत्त्वाच्या कार्यांसाठी दुपारी ११:५४ ते १२:४९ हा अभिजीत मुहूर्त शुभ मानला जातो.
राहुकाळ सायंकाळी ४:३० ते ६:००