२६ ऑक्टोबर १९४७: जम्मू आणि काश्मीरचा भारतात ऐतिहासिक विलय
schedule26 Oct 26 person by visibility 112 categoryसामाजिक
◼️ ऐतिहासिक पार्श्वभूमी आणि आव्हान
१५ ऑगस्ट १९४७ रोजी भारत स्वतंत्र झाला, तेव्हा देशातील ५०० हून अधिक संस्थानांचे भारतात विलीनीकरण करण्यात आले. परंतु, जम्मू-काश्मीरचे तत्कालीन महाराजा हरिसिंह यांनी सुरुवातीला स्वतंत्र राहण्याचा निर्णय घेतला होता.
◼️ पाकिस्तानाचा विश्वासघात आणि घुसखोरी
ऑक्टोबर १९४७ मध्ये पाकिस्तानने कपटकारस्थान रचून हजारो पठाणी घुसखोर (टोळीवाले) व आपल्या सैनिकांच्या मदतीने काश्मीरवर अचानक सशस्त्र आक्रमण केले. मुझफ्फराबाद, बारामुल्ला येथील नागरिकांची कत्तल करत आणि लुटालूट करत हे हल्लेखोर वेगाने राजधानी श्रीनगरच्या दिशेने झेपावू लागले.
◼️ 'विलयपत्रावर' ऐतिहासिक स्वाक्षरी
जम्मू-काश्मीरच्या सैन्याकडे या मोठ्या आक्रमणाचा सामना करण्यासाठी पुरेसे बळ नव्हते. परिस्थिती आणीबाणीची बनल्याने महाराजा हरिसिंह यांनी भारत सरकारकडे तातडीने लष्करी मदतीची याचना केली. भारताने कायदेशीर चौकटीत मदत करण्यासाठी विलीनीकरणाची अट ठेवली. त्यानुसार २६ ऑक्टोबर १९४७ रोजी महाराजा हरिसिंह यांनी अधिकृत 'विलयपत्रावर' (Instrument of Accession) स्वाक्षरी केली आणि जम्मू-काश्मीर हा भारताचा अविभाज्य भाग बनला.
◼️ भारतीय सेनेचे शौर्य आणि विजय
स्वाक्षरी होताच २७ ऑक्टोबरच्या पहाटे भारतीय सैन्याच्या तुकड्या विमानाने श्रीनगर विमानतळावर उतरल्या. भारतीय जवानांनी प्राणाची बाजी लावून घुसखोरांना मागे रोखले आणि श्रीनगरसह काश्मीर खोऱ्याचे रक्षण केले. हा दिवस जम्मू-काश्मीरमध्ये 'विलय दिन' (Accession Day) म्हणून साजरा केला जातो.
🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳
◼️२६ ऑक्टोबर या दिवसाचे महत्त्वाचे दिनविशेष खालीलप्रमाणे :
📜 महत्त्वाच्या ऐतिहासिक घटना
* १९४७ (जम्मू आणि काश्मीरचा भारतात विलय): महाराजा हरिसिंह यांनी विलयपत्रावर (Instrument of Accession) स्वाक्षरी करून जम्मू आणि काश्मीर राज्य भारतात विलीन केले.
* १८६३: लंडनमध्ये जगातील पहिली आणि सर्वात जुनी फुटबॉल संघटना (The Football Association) स्थापन झाली.
* १९०५: नॉर्वे देश स्वीडनपासून पूर्णपणे स्वतंत्र झाला.
* १९३६: अमेरिकेतील प्रसिद्ध 'हूवर धरणा'वरील (Hoover Dam) पहिले इलेक्ट्रिक जनरेटर पूर्णपणे कार्यान्वित झाले.
* १९६२: वसंत कानेटकर लिखित 'रायगडाला जेव्हा जाग येते' या ऐतिहासिक नाटकाचा पहिला प्रयोग मुंबईतील भारतीय विद्याभवन येथे झाला.
* १९९४: जॉर्डन आणि इस्रायल यांच्यात शांतता करारावर स्वाक्षरी झाली.
* २००६: भारतामध्ये 'कौटुंबिक हिंसाचारापासून महिलांचे संरक्षण अधिनियम' लागू झाला.
🎂 प्रमुख जन्म (जयंती)
* १८९०: गणेश शंकर विद्यार्थी – प्रसिद्ध भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक, पत्रकार आणि राजकारणी.
* १९३७: पंडित हृदयनाथ मंगेशकर – प्रख्यात भारतीय संगीतकार व गायक.
* १९४७: हिलरी क्लिंटन – अमेरिकेच्या ६७ व्या परराष्ट्रमंत्री व राजकीय नेत्या.
* १९५४: लक्ष्मीकांत बेर्डे – मराठी व हिंदी चित्रपटसृष्टीतील महान अभिनेते.
* १९६३: नवज्योत सिंग सिद्धू – माजी भारतीय क्रिकेटपटू व राजकारणी.
* १९७४: रवीना टंडन – प्रसिद्ध हिंदी चित्रपट अभिनेत्री.
🕯️ प्रमुख निधन (पुण्यतिथी)
* १९३०: डॉ. वाल्डेमर हाफकिन – प्लेग व कॉलरा प्रतिबंधक लशीचे संशोधक आणि सूक्ष्मजीवशास्त्रज्ञ.
* १९९१: अनंत काशिनाथ भालेराव – स्वातंत्र्यसैनिक, लेखक आणि दैनिक 'मराठवाडा'चे संपादक.
* २०२३: बाबा महाराज सातारकर – महाराष्ट्रातील थोर व प्रसिद्ध कीर्तनकार.
