आज १० मार्च, भारतीय स्त्री शिक्षणाची दारे उघडणाऱ्या आणि अज्ञानाचा अंधकार दूर करणाऱ्या क्रांतीज्योती सावित्रीबाई फुले यांचा स्मृतिदिन. हा दिवस केवळ एका व्यक्तीची आठवण काढण्याचा नाही, तर प्रत्येक सुशिक्षित स्त्रीच्या कर्तृत्वाचा कृतज्ञता सोहळा आहे.

ज्या काळात स्त्रियांनी उंबरठा ओलांडणे हे पाप मानले जात असे, त्या काळात सावित्रीबाईंनी शिक्षणाची ज्ञानगंगा घराघरात पोहोचवली. पती महात्मा ज्योतिराव फुले यांच्याकडून शिक्षणाचे धडे गिरवत त्यांनी प्रतिकूल परिस्थितीत पुण्याच्या भिडेवाड्यात मुलींची पहिली शाळा सुरू केली. सनातनी समाजाने त्यांच्यावर शेणफेक केली, दगड मारले आणि अपमान केला, तरीही या माऊलीने आपला शिक्षणाचा वसा सोडला नाही. अंगावर घेतलेल्या चिखलातूनच त्यांनी उद्याच्या सुसंस्कृत भारताचे स्वप्न फुलवले.

सावित्रीबाई केवळ शिक्षिका नव्हत्या, तर त्या एक उत्तुंग समाजसुधारक आणि कवयित्री होत्या. 'काव्यफुले'च्या माध्यमातून त्यांनी विचारांची पेरणी केली. विधवांचे केशवपन थांबवणे असो वा अस्पृश्यतेविरुद्धचा लढा, त्यांनी प्रत्येक अनिष्ट प्रथेला कडाडून विरोध केला.

 १८९७ च्या प्लेगच्या साथीत स्वतःच्या प्राणाची पर्वा न करता रुग्णांची सेवा करताना त्यांनाही संसर्ग झाला आणि आजच्याच दिवशी त्यांची प्राणज्योत मालवली.
आजची स्त्री डॉक्टर, इंजिनिअर किंवा अंतराळवीर बनली आहे, त्यामागे सावित्रीबाईंच्या संघर्षाची शिदोरी आहे. त्यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त त्यांच्या विचारांचा वारसा पुढे नेणे हीच त्यांना खरी श्रद्धांजली ठरेल.
विनम्र अभिवादन!

🔲▪️🔲▪️🔲▪️🔲

🟠 दहा मार्च दिनविशेष

▪️ठळक ऐतिहासिक घटना
 * सावित्रीबाई फुले स्मृतिदिन (१८९७): भारताच्या पहिल्या महिला शिक्षिका आणि थोर समाजसुधारक क्रांतीज्योती सावित्रीबाई फुले यांचे आजच्या दिवशी निधन झाले. पुण्यात प्लेगच्या रुग्णांची सेवा करताना त्यांना स्वतःला या आजाराची लागण झाली होती.
 * केंद्रीय औद्योगिक सुरक्षा बल (CISF) स्थापना दिन (१९६९): आजच्या दिवशी भारतात 'सीआयएसएफ'ची स्थापना झाली. हा दिवस 'सीआयएसएफ स्थापना दिन' म्हणून साजरा केला जातो.

▪️जन्म (जयंती)
 * डॉ. द्वारकानाथ कोटणीस (१९१०): दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान चीनमध्ये जखमी सैनिकांची सेवा करणारे प्रसिद्ध भारतीय डॉक्टर. त्यांचा जन्म सोलापूरचा होता.
 * माधवराव शिंदे (१९४५): भारतीय राजकारणी आणि केंद्रीय मंत्री.

▪️आजचे पंचांग (१० मार्च २०२६)
​भारतीय सौर दिनांक: १९ फाल्गुन १९४७
​शके: १९४७ (क्रोधी नाम संवत्सर)
​ऋतू: वसंत
​अयन: उत्तरायण
​महिना: फाल्गुन (अमांत आणि पौर्णिमान्त दोन्ही)