एकेकाळी आपल्या घराच्या अंगणात, खिडकीत आणि गच्चीवर सतत चिवचिवणाऱ्या चिमण्या आता दुर्मिळ होत चालल्या आहेत. वाढत्या शहरीकरणामुळे सिमेंटची जंगले उभी राहिली आणि चिमणीचा हक्काचा आसरा जणू हरवूनच गेला. याच चिमण्यांच्या संवर्धनासाठी आणि त्यांच्या घटत्या संख्येबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी दरवर्षी २० मार्च हा दिवस 'जागतिक चिमणी दिन' म्हणून साजरा केला जातो. खरे तर, चिमणी हा केवळ एक पक्षी नसून आपल्या परिसंस्थेचा (Ecosystem) तो एक अत्यंत महत्त्वाचा दुवा आहे. शेतातील हानिकारक कीटकांचा नाश करून पर्यावरणाचे संतुलन राखण्यात चिमण्यांची भूमिका मोठी असते. 

मात्र, आजच्या काळात काचेच्या इमारतींमुळे घरट्यांसाठी जागा उरली नाही, मोबाईल टॉवर्समधून निघणारे रेडिएशन, शेतात वापरली जाणारी कीटकनाशके आणि वाढते प्रदूषण यांमुळे या चिमण्यांची संख्या झपाट्याने कमी झाली आहे. हे संकट टाळण्यासाठी आपण सर्वांनी पुढाकार घेणे गरजेचे आहे.

 उन्हाळ्याच्या दिवसांत आपल्या खिडकीत किंवा गच्चीवर मातीच्या भांड्यात पाणी ठेवणे, धान्याचे दाणे टाकणे आणि शक्य असल्यास कृत्रिम लाकडी घरटी लावणे, यांसारख्या छोट्या कृतींतून आपण त्यांना पुन्हा आपल्या अंगणात आमंत्रित करू शकतो. 'चिव चिव चिमणी' ही गाणी केवळ पुस्तकात मर्यादित न राहता प्रत्यक्षात आपल्या अंगणात दिसावीत, यासाठी आपण सर्वांनी मिळून चिमणी वाचवण्याचा आणि निसर्गाचा वारसा जपण्याचा संकल्प करायला हवा.

◼️🟠◼️🟠◼️🟠◼️

🟠 20 मार्च दिनविशेष

आज २० मार्च २०२६, शुक्रवार. आजच्या दिवसाचे महत्त्व आणि ऐतिहासिक घटना खालीलप्रमाणे आहेत:
◼️महत्त्वाचे जागतिक दिवस
 * जागतिक चिमणी दिन (World Sparrow Day): वाढत्या शहरीकरणामुळे कमी होत चाललेल्या चिमण्यांच्या संख्येबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी २०१० पासून हा दिवस साजरा केला जातो.
 * आंतरराष्ट्रीय आनंद दिवस (International Day of Happiness): मानवी जीवनात आनंदाचे महत्त्व अधोरेखित करण्यासाठी संयुक्त राष्ट्रांमार्फत हा दिवस साजरा होतो. २०२६ ची थीम: "Social Media and Our Happiness" अशी आहे.
 * जागतिक मौखिक आरोग्य दिन (World Oral Health Day): दातांचे आरोग्य आणि स्वच्छतेबद्दल जनजागृती करण्यासाठी हा दिवस पाळला जातो.
 * फ्रेंच भाषा दिन: जगभरातील फ्रेंच भाषेचा वारसा जपण्यासाठी हा दिवस समर्पित आहे.

◼️धार्मिक आणि सांस्कृतिक विशेष (२०२६)
 * श्री स्वामी समर्थ प्रकट दिन: आज अक्कलकोट निवासी श्री स्वामी समर्थ महाराज यांचा प्रकट दिन साजरा केला जात आहे.

◼️ * पंचांग: आज भारतीय सौर फाल्गुन २९, शके १९४८ आहे. आज चैत्र शुद्ध द्वितीया असून चंद्रदर्शन आणि बालचंद्रमा व्रत आहे.
ऐतिहासिक घटना
 * १६०२: डच ईस्ट इंडिया कंपनीची स्थापना झाली.
 * १७३९: नादिरशहाने दिल्लीवर आक्रमण करून मयुरासन आणि कोहिनूर हिऱ्यासह अफाट संपत्ती लुटली.
 * १९१६: अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांनी आपला 'सापेक्षतावादाचा सिद्धांत' (Theory of Relativity) प्रसिद्ध केला.
 * १९२७: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी महाड येथे चवदार तळे सत्याग्रह केला. मानवी हक्कांसाठीचा हा एक ऐतिहासिक लढा होता.
 * १९५६: ट्युनिशियाला फ्रान्सकडून स्वातंत्र्य मिळाले.
 * २०१५: सूर्यग्रहण, विषुवदिन (Equinox) आणि सुपरमून या तिन्ही खगोलीय घटना एकाच दिवशी घडल्या होत्या.

◼️प्रमुख जन्म आणि निधन
 * वसंत कानेटकर (१९२०-२०००): प्रसिद्ध मराठी नाटककार यांचा आज जन्मदिवस. (उदा. 'रायगडाला जेव्हा जाग येते').
 * अलका याज्ञिक (१९६६): प्रसिद्ध भारतीय पार्श्वगायिका यांचा आज जन्मदिवस.
 * बा. सी. मर्ढेकर (१९५६): मराठी नवकाव्याचे जनक आणि थोर साहित्यिक यांची आज पुण्यतिथी.
 * सर आयझॅक न्यूटन (१७२७): महान शास्त्रज्ञ आणि गुरुत्वाकर्षणाचे नियम मांडणारे संशोधक यांची आज पुण्यतिथी.