मुंबईतील गिरगाव परिसरातील 'ऑगस्ट क्रांती मैदान' (पूर्वीचे गोवालिया टँक मैदान) हे भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याच्या इतिहासातील एक अत्यंत पवित्र आणि प्रेरणादायी स्थळ आहे. या ऐतिहासिक भूमीवर भारताच्या स्वातंत्र्यसंग्रामतील अखेरच्या आणि निर्णायक अशा 'चले जाव' (भारत छोडो) आंदोलनाची ठिणगी पडली होती.

८ ऑगस्ट १९४२ रोजी अखिल भारतीय काँग्रेस समितीच्या ऐतिहासिक अधिवेशनात महात्मा गांधींच्या नेतृत्वाखाली ब्रिटिशांविरुद्ध अंतिम लढा पुकारण्यात आला. याच मैदानावर गांधीजींनी देशवासीयांना 'करेंगे या मरेंगे' (डु ऑर डाय) हा ओजस्वी नारा दिला. या एकाच घोषणेने संपूर्ण देश पेटून उठला आणि लहानांपासून थोरांपर्यंत सगळेच स्वातंत्र्यलढ्यात झोकून दिले. ब्रिटिश सत्तेच्या मुळावर घाव घालणारे हे आंदोलन भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याचे टर्निंग पॉईंट ठरले.

आज हे मैदान केवळ एक मोकळी जागा नसून, हुतात्म्यांच्या बलिदानाची साक्ष देणारे एक राष्ट्रीय स्मारक आहे. येथे उभारलेले 'गांधी स्मृतीस्तंभ' आणि स्वातंत्र्यलढ्याचा इतिहास सांगणारी चित्रे पर्यटकांना आणि तरुणाईला त्या ऐतिहासिक पर्ची प्रचिती देतात. ही भूमी म्हणजे प्रत्येक भारतीयासाठी देशभक्तीची प्रेरणा देणारी अखंड उर्जा आहे.

♦️▪️♦️▪️♦️▪️♦️▪️♦️▪️♦️▪️♦️▪️♦️

🔹८ ऑगस्ट – दिनविशेष
महत्त्वाच्या ऐतिहासिक घटना
 * १५०९: विजयनगर साम्राज्याचे महान सम्राट कृष्णदेवराय यांचा राज्याभिषेक झाला.
 * १६४८: छत्रपती शिवाजी महाराजांनी स्वराज्याच्या पहिल्या लढाईत (खलात-बैलसरची लढाई) आदिलशाही सरदार फत्तेखानच्या सैन्याचा पराभव केला.
 * १९४२: मुंबईतील गोवालिया तँक मैदानावर (ऑगस्ट क्रांती मैदान) भरलेल्या अखिल भारतीय काँग्रेस समितीच्या अधिवेशनात 'चले जाव' (भारत छोडो) चा ऐतिहासिक ठराव मंजूर करण्यात आला. याच वेळी महात्मा गांधींनी देशवासीयांना 'करेंगे या मरेंगे' हा प्रसिद्ध नारा दिला.
 * १९०८: राईट बंधूंनी पहिले यशस्वी विमान उड्डाण लोकांसमोर सादर केले.
 * २००८: चीनची राजधानी बीजिंग येथे २९ व्या उन्हाळी ऑलिम्पिक खेळांना अधिकृत सुरुवात झाली.

♦️जन्म (वाढदिवस)
 * १९२६: शंकर पाटील – मराठीतील प्रसिद्ध ग्रामीण कथालेखक, साहित्यिक, चित्रपट कथालेखक आणि 'बालभारती'चे माजी संपादक.
 * १९३२: दादा कोंडके – मराठी चित्रपटसृष्टीतील लोकप्रिय अभिनेते, निर्माते, दिग्दर्शक आणि विनोदवीर.
 * १९४०: दिलीप सरदेसाई – भारताचे थोर कसोटी क्रिकेटपटू.
 * १९८१: रॉजर फेडरर – जागतिक स्तरावरील महान स्विस टेनिसपटू.
 * १९८९: प्राजक्ता माळी – मराठी चित्रपटसृष्टीतील प्रसिद्ध अभिनेत्री, नृत्यांगना आणि सूत्रसंचालिका.

♦️मृत्यू (पुण्यतिथी)
 * १९९८: सुमती क्षेत्रमाडे – मराठीतील प्रसिद्ध लेखिका व कादंबरीकार.
 * १९९९: गजानन नरहर सरपोतदार – मराठी चित्रपटसृष्टीतील ज्येष्ठ निर्माते व दिग्दर्शक.

♦️८ ऑगस्ट रोजी पाळले जाणारे प्रमुख जागतिक आणि आंतरराष्ट्रीय दिन:
 * आंतरराष्ट्रीय मांजर दिवस (International Cat Day):
   मांजर पाळण्याविषयी जनजागृती करण्यासाठी, मांजरांचे संगोपन आणि त्यांच्या संरक्षणाबद्दल समाजात जाणिव निर्माण करण्यासाठी दरवर्षी ८ ऑगस्ट रोजी हा दिवस पाळला जातो. आंतरराष्ट्रीय प्राणी कल्याण निधी (IFAW) द्वारे २००२ मध्ये याची सुरुवात करण्यात आली.
 * आंतरराष्ट्रीय अनंतता दिन (International Infinity Day):
   मानवी विचारांची परिसीमा, अमर्याद शक्यता, गणितीय अनंतता (Infinity symbol \infty) आणि विश्वातील गूढ गोष्टींबद्दल विचार करण्यासाठी हा दिवस साजरा केला जातो.
 * हॅपिनेस हॅपन्स डे (Happiness Happens Day):
   आयुष्यात आनंद निर्माण करणे, लहान-सहान गोष्टींमध्ये आनंद शोधणे आणि इतरांच्या चेहऱ्यावर हसू आणण्याचा संदेश देणारा हा दिनविशेष आहे.