भारतीय संरक्षण इतिहासात २५ फेब्रुवारी १९८८ हा दिवस सुवर्णअक्षरांनी लिहिला गेला आहे. याच दिवशी सकाळी ११ वाजून २३ मिनिटांनी श्रीहरिकोटा येथील तळावरून भारताच्या पहिल्या स्वदेशी बनावटीच्या 'पृथ्वी-१' क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी घेण्यात आली. या एका झेप्येने भारताला जगातील मोजक्या क्षेपणास्त्रधारी देशांच्या पंक्तीत नेऊन बसवले.

भारताचे 'मिसाईल मॅन' डॉ. ए.पी.जे. अब्दुल कलाम यांच्या मार्गदर्शनाखाली 'एकात्मिक मार्गदर्शित क्षेपणास्त्र विकास कार्यक्रम' (IGMDP) अंतर्गत या क्षेपणास्त्राची निर्मिती झाली. पूर्णतः स्वदेशी तंत्रज्ञानावर आधारित असलेल्या या प्रयोगामुळे भारताची लष्करी ताकद जागतिक स्तरावर अधोरेखित झाली.

'पृथ्वी' हे जमिनीवरून जमिनीवर मारा करणारे कमी पल्ल्याचे बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र आहे. याची तांत्रिक वैशिष्ट्ये थक्क करणारी आहेत:
 * मारक क्षमता: हे क्षेपणास्त्र १५० ते ३५० किमी अंतरावरील लक्ष्याचा अचूक वेध घेऊ शकते.
 * अचूकता: शत्रूचे लष्करी तळ आणि रडार यंत्रणा उद्ध्वस्त करण्यासाठी यात प्रगत नेव्हिगेशन प्रणाली वापरली आहे.
 * वहन क्षमता: ५०० ते १००० किलो वजनाची स्फोटके वाहून नेण्याची याची क्षमता आहे.
 * इंधन प्रणाली: यामध्ये कार्यक्षम 'द्रव इंधन' (Liquid Propulsion) यंत्रणेचा वापर केला जातो.
चाचणीचे धोरणात्मक महत्त्व
पृथ्वीच्या यशामुळे भारताचे रशिया आणि पाश्चिमात्य देशांवरील संरक्षण अवलंबित्व मोठ्या प्रमाणावर कमी झाले. दक्षिण आशियातील लष्करी संतुलन भारताच्या बाजूने झुकवण्यासाठी हे एक महत्त्वाचे पाऊल ठरले.

> "पृथ्वीच्या यशाने भारताला केवळ शस्त्र दिले नाही, तर स्वयंपूर्णतेचा आत्मविश्वासही दिला."

आज 'पृथ्वी-२' आणि 'धनुष' सारख्या प्रगत आवृत्त्या भारतीय सैन्याच्या भात्यात समाविष्ट आहेत. या पहिल्या पावलानेच भविष्यातील 'अग्नी' सारख्या लांब पल्ल्याच्या क्षेपणास्त्रांचा मार्ग मोकळा केला. आजही पृथ्वी क्षेपणास्त्र हे भारताच्या अखंडतेचे आणि वैज्ञानिक प्रगतीचे प्रतीक मानले जाते.

🔲 🔲 🔲 🔲 🔲 🔲 🔲🔲

🟠 25 फेब्रुवारी दिनविशेष

आज २५ फेब्रुवारी. आजच्या दिवशी घडलेल्या काही महत्त्वाच्या ऐतिहासिक घटना, जन्म आणि मृत्यू (दिनविशेष) खालीलप्रमाणे आहेत:

◼️महत्त्वाच्या घटना
 * १८३७: थॉमस डॅव्हेनपोर्ट यांनी पहिल्या इलेक्ट्रिक मोटरचे पेटंट मिळवले.
 * १९४५: दुसरे महायुद्ध: तुर्कीने जर्मनीवर युद्धाची घोषणा केली.
 * १९५४: गॅमल अब्देल नासेर हे इजिप्तचे पंतप्रधान बनले.
 * १९८८: भारताने स्वदेशी बनावटीच्या 'पृथ्वी' या जमिनीवरून जमिनीवर मारा करणाऱ्या पहिल्या क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी केली.
 * २०१०: सचिन तेंडुलकरने दक्षिण आफ्रिकेविरुद्ध ग्वाल्हेर येथे एकदिवसीय सामन्यात पहिले द्विशतक (२००)* झळकावण्याचा विश्वविक्रम केला. (नोंद: ही घटना २४ फेब्रुवारी रोजी घडली होती, मात्र त्याचे पडसाद २५ तारखेच्या बातम्यांत उमटले होते).

◼️जन्म (वाढदिवस)
 * १८९४: मेहेर बाबा - भारतीय आध्यात्मिक गुरु.
 * १९४८: डॅनी डेंझोंगपा - भारतीय चित्रपट अभिनेते.
 * १९७४: दिव्या भारती - लोकप्रिय बॉलिवूड अभिनेत्री.
 * १९८१: शाहीद कपूर - भारतीय चित्रपट अभिनेता.
मृत्यू (पुण्यतिथी)
 * १८९९: पॉल र्युटर - वृत्तसंस्था 'रॉयटर्स' (Reuters) चे संस्थापक.
 * १९७०: मर्क रॅथको - प्रसिद्ध रशियन-अमेरिकन चित्रकार.
 * १९७१: विमल रॉय - प्रख्यात भारतीय चित्रपट दिग्दर्शक (उदा. 'दो बिघा जमीन').
 * २००१: डॉन ब्रॅडमन - क्रिकेटच्या इतिहासातील महान फलंदाज (ऑस्ट्रेलिया).
 * २००४: बी. एन. राव - भारतीय चित्रपट दिग्दर्शक आणि लेखक.

 आजच्या दिवशी झालेली 'पृथ्वी' क्षेपणास्त्राची चाचणी हा भारताच्या संरक्षण क्षेत्रातील एक सुवर्णक्षण मानला जातो.