प्रगत भारताची गौरवगाथा: राष्ट्रीय तंत्रज्ञान दिवस
schedule11 May 26 person by visibility 100 categoryसामाजिक
९९८ सालचा ११ मे हा दिवस भारताच्या इतिहासात सुवर्ण अक्षरांनी लिहिला गेला आहे. याच दिवशी राजस्थानमधील पोखरणच्या वाळवंटात भारताने यशस्वी अणुचाचण्या करून संपूर्ण जगाला आपल्या सामर्थ्याची प्रचिती दिली होती. तत्कालीन पंतप्रधान अटलबिहारी वाजपेयी यांनी या ऐतिहासिक कामगिरीनंतर ११ मे हा दिवस राष्ट्रीय तंत्रज्ञान दिवस म्हणून साजरा करण्याची घोषणा केली. हा दिवस केवळ एका लष्करी यशाचा उत्सव नसून तो भारतातील शास्त्रज्ञ, अभियंते आणि संशोधकांच्या अफाट बुद्धिमत्तेचा आणि कष्टाचा सन्मान आहे.
पोखरण येथील चाचण्यांमुळे भारत हा अण्वस्त्र सज्ज देशांच्या पंक्तीत जाऊन बसला. 'ऑपरेशन शक्ती' अंतर्गत राबवण्यात आलेल्या या मोहिमेने भारताला जागतिक राजकारणात एक नवी ओळख मिळवून दिली. विज्ञानाच्या क्षेत्रात आत्मनिर्भर होण्याच्या दिशेने हे एक अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल होते. आजच्या काळात तंत्रज्ञान हे केवळ संरक्षणापुरते मर्यादित राहिलेले नाही, तर ते आपल्या दैनंदिन जीवनाचा अविभाज्य भाग बनले आहे. शेती, शिक्षण, आरोग्य आणि अंतराळ संशोधन अशा प्रत्येक क्षेत्रात भारतीय तंत्रज्ञानाने मोठी झेप घेतली आहे.
राष्ट्रीय तंत्रज्ञान दिवस साजरा करण्यामागचा मुख्य उद्देश हा की, नवीन पिढीला विज्ञानाकडे आकर्षित करणे आणि त्यांच्यामध्ये संशोधनाची वृत्ती निर्माण करणे. तंत्रज्ञानाच्या साहाय्याने आपण गुंतागुंतीच्या समस्यांवर सोपे उपाय शोधू शकतो. डिजिटल क्रांतीपासून ते स्वदेशी बनावटीच्या उपग्रहांपर्यंत भारताची वाटचाल थक्क करणारी आहे. या विशेष दिनी आपण देशाच्या प्रगतीसाठी रात्रंदिवस झटणाऱ्या सर्व तांत्रिक हातांचे आभार मानले पाहिजेत. तंत्रज्ञानाचा विधायक वापर करून देशाला महासत्तेकडे नेणे हीच खऱ्या अर्थाने या दिवसाची सार्थकता ठरेल.
🟣🟣🟣🟣🟣🟣🟣🟣
◼️11 मे दिनविशेष
११ मे, २०२६. आजच्या दिवसाचे ऐतिहासिक आणि जागतिक महत्त्वाचे विशेष पैलू खालीलप्रमाणे :
▪️ राष्ट्रीय तंत्रज्ञान दिवस (National Technology Day)
भारतासाठी आजचा दिवस अत्यंत अभिमानाचा आहे. १९९८ मध्ये आजच्याच दिवशी भारताने राजस्थानमधील पोखरण येथे यशस्वी अणुचाचण्या केल्या होत्या. या कामगिरीची आठवण म्हणून आणि देशातील शास्त्रज्ञ व अभियंत्यांच्या योगदानाचा गौरव करण्यासाठी हा दिवस साजरा केला जातो.
▪️ ऐतिहासिक घटना
* १८५७: भारताच्या पहिल्या स्वातंत्र्यसमरादरम्यान, विद्रोही सैनिकांनी दिल्लीवर ताबा मिळवला आणि मोगल सम्राट बहादूरशाह जफर याला भारताचा सम्राट म्हणून घोषित केले.
* १९५१: राष्ट्रपती डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांच्या हस्ते नवनिर्मित सोमनाथ मंदिराची प्राणप्रतिष्ठा करण्यात आली.
* १९९८: पोखरण-२ अंतर्गत तीन यशस्वी अणुचाचण्या पार पडल्या. या मोहिमेला 'ऑपरेशन शक्ती' असे नाव देण्यात आले होते.
▪️ जन्म व जयंती
* १९१२: प्रसिद्ध उर्दू कथाकार सआदत हसन मंटो यांचा जन्म.
* १९१८: भारतीय नृत्यांगना मृणालिनी साराभाई यांचा जन्म.
▪️ स्मृती / पुण्यतिथी
* १९६६: प्रसिद्ध भारतीय कवी आणि स्वातंत्र्यसैनिक पं. माखनलाल चतुर्वेदी यांचे निधन.
* २००३: भारतीय चित्रपट क्षेत्रातील प्रसिद्ध दिग्दर्शक आणि अभिनेते चतुरानन कोंडके (दादा कोंडके) यांची पुण्यतिथी.
◼️पंचांग
सोमवार, ११ मे २०२६ चे पंचांग खालीलप्रमाणे आहे:
तारीख: ११ मे २०२६
वार: सोमवार
अयन: उत्तरायण
ऋतू: ग्रीष्म
मराठी महिना: ज्येष्ठ
पक्ष: कृष्ण पक्ष
तिथी: दशमी (रात्री १०:२८ पर्यंत, त्यानंतर एकादशी सुरू)
नक्षत्र: शततारका (दुपारी १२:५८ पर्यंत, त्यानंतर पूर्वाभाद्रपदा सुरू)
योग: ब्रह्म (पहाटे ४:२९ पर्यंत, त्यानंतर इंद्र सुरू)
करण: विष्टी (सकाळी ९:३१ पर्यंत, त्यानंतर बव सुरू)
सूर्योदय: सकाळी ६:०१
सूर्यास्त: संध्याकाळी ६:५८
राहू काळ: सकाळी ७:३८ ते सकाळी ९:१५ पर्यंत.