युद्धाची भयानक ताकद केवळ जीवित आणि वित्तहानीपुरती मर्यादित राहत नाही, तर ती निसर्गाचा आणि पर्यावरणाचाही प्रचंड संहार करते. युद्ध आणि सशस्त्र संघर्षात पर्यावरणाचे होणारे हे अतोनात शोषण रोखण्यासाठी आणि त्याविषयी जागतिक पातळीवर जनजागृती करण्यासाठी दरवर्षी ६ नोव्हेंबर रोजी 'युद्ध आणि सशस्त्र संघर्षात पर्यावरणाचे शोषण रोखण्यासाठीचा आंतरराष्ट्रीय दिवस' साजरा केला जातो. ५ नोव्हेंबर २००१ रोजी संयुक्त राष्ट्रांच्या (UN) आमसभेने हा दिवस साजरा करण्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला.

युद्धाच्या काळात होणारे बॉम्बस्फोट, रासायनिक शस्त्रांचा वापर, जंगलांना लावली जाणारी आग, आणि जलस्रोत तसेच शेतजमिनी दूषित करणे यांमुळे पर्यावरणाची कधीही न भरून निघणारी हानी होते. पाण्याचे प्रवाह विषारी होणे, हवा प्रदूषित होणे आणि पिकांची जमीन नापीक होणे यामुळे युद्ध संपल्यानंतरही कित्येक दशके स्थानिक नागरिकांना याचा त्रास सहन करावा लागतो.
मानवी जीवन हे निसर्गावर पूर्णपणे अवलंबून आहे. त्यामुळे शाश्वत शांतता प्रस्थापित करायची असेल, तर पर्यावरणाचे रक्षण करणे अत्यंत आवश्यक आहे. संयुक्त राष्ट्रसंघाचे हे स्पष्ट मत आहे की, जोपर्यंत आपण नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि परिसंस्थेचे रक्षण करत नाही, तोपर्यंत युद्धाचे दुष्परिणाम पूर्णपणे थांबवता येणार नाहीत. आजच्या काळात वाढते आंतरराष्ट्रीय तणाव पाहता, निसर्गाला युद्धाचे बळी ठरण्यापासून वाचवणे ही केवळ एका देशाची नाही, तर संपूर्ण जगाची सामायिक जबाबदारी आहे.

🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎

🌎 ६ नोव्हेंबर रोजी इतिहासत घडलेल्या महत्त्वाच्या घटना, जन्म आणि मृत्यूंची माहिती खालीलप्रमाणे आहे:
महत्त्वाच्या घटना:
 * १९१३: महात्मा गांधींनी दक्षिण आफ्रिकेत भारतीय कामगारांच्या हक्कासाठी सुरू केलेल्या सत्याग्रह आंदोलनादरम्यान 'नताल मार्च'चे नेतृत्व केले.
 * १९४४: अमेरिकेत प्लूटोनियमचे पहिले उत्पादन सुरू झाले, ज्याचा वापर मॅनहॅटन प्रकल्पांतर्गत अणुबॉम्ब तयार करण्यासाठी केला गेला.
 * १९८५: कोलंबियाची राजधानी बोगोटा येथील सुप्रीम कोर्टाच्या इमारतीवर एम-१९ गेरिला संघटनेने ताबा मिळवला, ज्यामध्ये अनेक न्यायमूर्ती आणि नागरिकांचा मृत्यू झाला.
 * १९९०: नवाज शरीफ यांनी पाकिस्तानचे १२ वे पंतप्रधान म्हणून शपथ घेतली.
 * २०१२: अमेरिकेच्या अध्यक्षीय निवडणुकीत बराक ओबामा दुसऱ्यांदा राष्ट्राध्यक्ष म्हणून विजयी झाले.

🌎 जन्म:
 * १६६१: स्पेनचा राजा कार्लोस दुसरा याचा जन्म.
 * १८५४: सुप्रसिद्ध अमेरिकन मार्च संगीतकार आणि कंपोझर जॉन फिलिप सुसा यांचा जन्म.
 * १८६१: कॅनडाचे सातवे पंतप्रधान सर रॉबर्ट बोर्डन यांचा जन्म.
 * १९३२: भारताचे माजी सरन्यायाधीश आणि कायदेतज्ज्ञ जे. एस. वर्मा यांचा जन्म.

🌎 मृत्यू:
 * १६३२: स्वीडनचा पराक्रमी राजा गुस्टाफ दुसरा अडोल्फ ल्युजेनच्या युद्धात নিহত झाला.
 * १८९३: रशियन संगीतकार प्योत्र इल्यिच चाकोवस्की यांचे सेंट पीटर्सबर्ग येथे निधन.
 * १९९६: भारताचे माजी राष्ट्रपती आणि राजकारणी नीलम संजीव रेड्डी यांचे निधन.