पहिल्या महायुद्धादरम्यान इटली आणि जर्मनीचा संघर्ष
schedule28 Aug 26 person by visibility 104 categoryसामाजिक
पहिल्या महायुद्धाच्या सुरुवातीला इटलीने जर्मनी आणि ऑस्ट्रिया-हंगेरी यांच्यासोबत 'त्रिपक्षीय करार' (Triple Alliance) केला होता. मात्र, इटलीच्या या करारात काही सामरिक अटी होत्या ज्यानुसार हा करार केवळ बचावात्मक युद्धासाठी लागू होत होता. जेव्हा १९१४ मध्ये ऑस्ट्रिया-हंगेरीने सर्बियावर आक्रमण करून युद्धाची ठिणगी टाकली, तेव्हा इटलीने या आक्रमक भूमिकेचा निषेध करत स्वतःला तटस्थ घोषित केले. इटलीचे मुख्य ध्येय ऑस्ट्रियाच्या ताब्यात असलेले स्वतःचे प्रादेशिक भूभाग सोडवून घेणे हे होते.
या राजकीय तटस्थतेचा फायदा घेण्यासाठी दोन्ही महासत्तांनी प्रयत्न केले. ब्रिटन, फ्रान्स आणि रशिया यांच्या 'मित्र राष्ट्रांनी' (Allied Powers) लंडनचा गुप्त करार (Treaty of London) १९१५ मध्ये इटलीसोबत केला. या करारानुसार युद्धाच्या विजयानंतर इटलीला त्याच्या भौगोलिक मागण्यांनुसार भूभाग देण्याचे आश्वासन मिळाले. या गुप्त आश्वासनांमुळे इटलीने २६ एप्रिल १९१५ रोजी मित्र राष्ट्रांच्या बाजूने युद्धात उतरण्याचा निर्णय घेतला.
इटलीने सर्वप्रथम आपल्या जुन्या मित्र राष्ट्राला म्हणजेच ऑस्ट्रिया-हंगेरीविरुद्ध २३ मे १९१५ रोजी अधिकृत युद्ध पुकारले. तथापि, जर्मनीविरुद्ध थेट युद्ध घोषित करण्यासाठी इटलीला आणखी काही काळ प्रतीक्ष करावी लागली. इटलीच्या अर्थव्यवस्थेवर आणि व्यापारावर जर्मनीचे मोठे नियंत्रण असल्याने सुरुवातीला जर्मनीशी थेट संघर्ष टाळण्याचे धोरण ठेवण्यात आले होते. अखेर, आंतरराष्ट्रीय दबाव आणि वाढत्या लष्करी गरजांमुळे इटलीने २८ ऑगस्ट १९१६ रोजी जर्मनीविरुद्धही अधिकृतपणे युद्ध पुकारले.
इटलीचा जर्मनीविरुद्धचा हा संघर्ष प्रामुख्याने 'सोका व्हॅली' (Soča Valley) आणि अल्पाईन पर्वतरांगांच्या खडतर प्रदेशात लढला गेला, ज्याला 'इटालियन फ्रंट' म्हणून ओळखले जाते. या युद्धात दोन्ही बाजूस प्रचंड जीवितहानी झाली. युद्धाच्या अखेरीस जर्मनीचा पराभव झाला, परंतु इटलीला लंडन करारापलीकडे जाऊन अपेक्षेप्रमाणे हव्या असलेल्या भूभागावर ताबा मिळवता आला नाही, ज्यातून पुढे इटलीमध्ये राजकीय अस्थिरतेची नवी पार्श्वभूमी तयार झाली.
🔲◼️🔲◼️🔲◼️🔲◼️🔲◼️🔲◼️🔲
◼️महत्त्वाच्या ऐतिहासिक घटना (२८ ऑगस्ट)
* १८४५: 'सायंटिफिक अमेरिकन' (Scientific American) या प्रसिद्ध विज्ञान मासिकाचा पहिला अंक प्रकाशित झाला.
* १९१६: पहिल्या महायुद्धादरम्यान इटलीने जर्मनीविरुद्ध युद्ध पुकारले.
* १९३७: जपानी बहुराष्ट्रीय ऑटोमोटिव्ह कंपनी 'टोयोटा मोटर्स' (Toyota Motors) एक स्वतंत्र कंपनी म्हणून अस्तित्वात आली.
* १९९०: इराकने कुवेत हा आपलाच एक प्रांत असल्याचे जाहीर केले.
* २०१४: भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते 'प्रधानमंत्री जन धन योजने'चे अधिकृत उद्घाटन झाले; यादरम्यान एकाच दिवसात दीड कोटी बँक खाती उघडण्याचा जागतिक विक्रम नोंदवला गेला.
◼️जन्मदिन / जयंती
* १८५५: थोर समाजसुधारक नारायण गुरु यांचा जन्म.
* १८९६: ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते प्रसिद्ध उर्दू शायर रघुपती सहाय ऊर्फ 'फिराक' गोरखपुरी यांचा जन्म.
* १९१८: मराठी चित्रपटसृष्टीतील प्रसिद्ध संगीतकार राम कदम यांचा जन्म.
* १९२८: सुप्रसिद्ध भारतीय सतारवादक उस्ताद विलायत खाँ यांचा जन्म.
* १९६५: लोकप्रिय 'पोकेमोन' (Pokémon) या गेमचे निर्माते सातोशी ताजीरी यांचा जन्म.
◼️मृत्यू / पुण्यतिथी
* १६६७: जयपूरचे राजे मिर्झाराजे जयसिंग यांचे निधन.
* १९६९: भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि विचारवंत रावसाहेब पटवर्धन यांचे निधन.
* २००१: प्रसिद्ध मराठी लेखक, नाटककार, चित्रकार आणि पटकथाकार व्यंकटेश माडगूळकर यांचे निधन.
◼️२८ ऑगस्ट रोजी पाळले जाणारे जागतिक आणि राष्ट्रीय दिनविशेष:
* इंटरनॅशनल रीड कॉमिक्स इन पब्लिक डे (International Read Comics in Public Day): कॉमिक्स वाचण्याच्या आणि या संस्कृतीचा आनंद घेण्याच्या उत्साहात जगभरात हा दिवस पाळला जातो.
* नॅशनल रेड वाइन डे (National Red Wine Day): प्रामुख्याने पाश्चात्य देशांमध्ये वाइनप्रेमींकडून हा दिवस साजरा केला जातो.
* रेनबो ब्रिज रिमेम्बर्स डे (Rainbow Bridge Remembrance Day): आपल्या लाडक्या पाळीव प्राण्यांच्या (पशु-पक्ष्यांच्या) स्मृतींना उजाळा देण्याचा आणि त्यांनी सोडून गेलेल्या पोकळीची जाणीव ठेवण्याचा दिवस.
* नॅशनल बो टाय डे (National Bow Tie Day): फॅशन आणि 'बो टाय' (Bow Tie) या स्टायलिश टायच्या वापराला प्रोत्साहन देणारा दिवस.