कोल्हापूर : ​महाराष्ट्राच्या वैचारिक जडणघडणीत आणि विशेषतः मराठा साम्राज्याच्या जाज्वल्य इतिहासाला संशोधनाच्या निकषावर मांडणारे उत्तुंग व्यक्तिमत्व, ज्येष्ठ इतिहास संशोधक डॉ. जयसिंगराव पवार यांचे आज पहाटे निधन झाले. ते ८५ वर्षांचे होते. कोल्हापुरातील एका खाजगी रुग्णालयात त्यांच्यावर उपचार सुरू होते, मात्र आज पहाटे त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला. त्यांच्या जाण्याने शिवचरित्राचा एक 'अथांग' अभ्यासक आणि इतिहासाचे चालते-बोलते विद्यापीठ हरपल्याची भावना संपूर्ण महाराष्ट्रातून व्यक्त होत आहे.

३० डिसेंबर १९४१ रोजी सांगली जिल्ह्यातील तडसर येथे जन्मलेल्या डॉ. पवारांचा शैक्षणिक आणि संशोधनाचा प्रवास थक्क करणारा होता. कोल्हापूरच्या शिवाजी विद्यापीठातून त्यांनी एम.ए. (सर्वप्रथम) आणि पीएच.डी. पदवी संपादन केली. त्यानंतर तीन दशकांहून अधिक काळ त्यांनी महाविद्यालयीन क्षेत्रात प्राध्यापक म्हणून ज्ञानदानाचे पवित्र कार्य केले.

डॉ. पवारांच्या संशोधन कारकिर्दीची मुहूर्तमेढ १९६४ मध्ये रोवली गेली. शिवाजी विद्यापीठाचे पहिले कुलगुरू डॉ. अप्पासाहेब पवार यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी ऐतिहासिक कागदपत्रांच्या अभ्यासाला सुरुवात केली. या प्रदीर्घ प्रवासात त्यांनी २५ हून अधिक मौलिक ग्रंथांची निर्मिती केली. यात प्रामुख्याने 'महाराणी ताराबाई', 'सेनापती संताजी घोरपडे', 'मराठेशाहीचा मागोवा' आणि 'राजर्षी शाहू स्मारक ग्रंथ' यांसारख्या ग्रंथांचा समावेश आहे, जे इतिहासाच्या विद्यार्थ्यांसाठी दीपस्तंभ ठरले आहेत.

डॉ. जयसिंगराव पवार यांच्या निधनाचे वृत्त समजताच राजकीय, सामाजिक, शैक्षणिक आणि इतिहास संशोधन क्षेत्रातून मोठी हळहळ व्यक्त केली जात आहे. त्यांच्या जाण्याने महाराष्ट्राच्या इतिहास संशोधन क्षेत्राची कधीही भरून न येणारी हानी झाली आहे.