इस्लामिक कॅलेंडरमधील नववा महिना म्हणजेच 'रमजान'. जगभरातील मुस्लिम बांधवांसाठी हा महिना अत्यंत पवित्र आणि आध्यात्मिक महत्त्वाचा असतो. हा केवळ अन्नाचा त्याग करण्याचा महिना नसून, तो मनावर ताबा मिळवण्याचा, स्वतःला शिस्त लावण्याचा आणि ईश्वराप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा काळ आहे.

रमजानमध्ये पहाटेपासून (सेहरी) ते सूर्यास्तापर्यंत (इफ्तार) अन्न-पाण्याशिवाय राहून 'रोजा' पाळला जातो. रोजा ठेवण्यामागे केवळ भूक सहन करणे हा हेतू नसून, गरिबांच्या भुकेची जाणीव व्हावी आणि मनात संयम निर्माण व्हावा हा मुख्य उद्देश असतो. या काळात वाईट विचार, खोटे बोलणे आणि रागावर नियंत्रण मिळवणे अनिवार्य मानले जाते.

 इबादत आणि पवित्र  कुराणचे महत्त्व असे मानले जाते की, रमजानच्या याच पवित्र महिन्यात प्रेषित मुहम्मद (स्व.) यांच्यावर अल्लाहने 'पवित्र कुराण' अवतरित केले.  या महिन्यात कुराणचे पठण करण्याला विशेष महत्त्व आहे. रात्रीच्या वेळी विशेष नमाज पठण केले जाते, ज्याला 'तरावीह' म्हणतात.

रमजान हा महिना दातृत्वाचा महिना आहे. प्रत्येक सक्षम व्यक्तीने आपल्या उत्पन्नातील ठराविक हिस्सा (जकात) गरिबांना दान करणे आवश्यक असते. याशिवाय 'फित्रा'च्या माध्यमातून ईदपूर्वी गरजूंपर्यंत मदत पोहोचवली जाते, जेणेकरून समाजातील शेवटचा घटकही आनंदाने सण साजरा करू शकेल.

सहरी: पहाटे सूर्योदयापूर्वी जे अन्न घेतले जाते, त्याला 'सहरी' म्हणतात.
 इफ्तार: संध्याकाळी सूर्यास्तावेळी खजूर खाऊन आणि पाणी पिऊन उपवास सोडला जातो, त्याला 'इफ्तार' म्हणतात.
   आजकाल इफ्तार पार्टीच्या माध्यमातून सर्व धर्मीय लोक एकत्र येतात, ज्यामुळे सामाजिक सलोखा आणि बंधुभाव वाढीस लागतो.

महिन्याभराच्या कडक उपवासानंतर आणि प्रार्थनेनंतर, चंद्राचे दर्शन झाल्यावर 'ईद-उल्-फित्र' साजरी केली जाते. हा दिवस यशाचा आणि आनंदाचा मानला जातो.

 रमजान हा महिना मानवाला माणुसकी, शिस्त आणि शांततेची शिकवण देतो. हा काळ स्वतःला अधिक चांगला माणूस बनवण्याची एक संधी आहे.