राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज हे आधुनिक काळातील एक महान संत आणि थोर समाजसुधारक होते. त्यांचा जन्म ३० एप्रिल १९०९ रोजी अमरावती जिल्ह्यातील यावली या छोट्याशा गावात झाला. त्यांचे पूर्ण नाव माणिक बंडोजी ठाकूर असे होते.

 लहानपणापासूनच त्यांना अध्यात्माची ओढ होती आणि त्यांनी आपल्या भजनांच्या माध्यमातून जनमानसांत जागृती निर्माण करण्याचे कार्य केले. त्यांच्या खंजिरी भजनाची मोहिनी अबालवृद्धांवर पडत असे. देशाला स्वातंत्र्य मिळवून देण्यासाठी त्यांनी १९४२ च्या चले जावो आंदोलनात सक्रिय सहभाग घेतला होता. त्यांच्या राष्ट्रभक्तीमुळे आणि समाजकार्यामुळे देशाचे पहिले राष्ट्रपती डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांनी त्यांना राष्ट्रसंत ही पदवी देऊन गौरविले.
महाराजांचे सर्वात मोठे योगदान म्हणजे त्यांनी लिहिलेला ग्रामगीता हा ग्रंथ होय. या ग्रंथात त्यांनी विज्ञानाची आणि अध्यात्माची सांगड घालून आदर्श ग्रामरचनेचा मार्ग दाखवला आहे. गावाचा विकास झाला तरच राष्ट्राचा विकास होईल असा त्यांचा ठाम विश्वास होता. त्यांनी अंधश्रद्धा निर्मूलन, जातीभेद निवारण, व्यसनमुक्ती आणि स्वच्छतेवर विशेष भर दिला. त्यांनी स्थापन केलेले श्री गुरुदेव सेवा मंडळ आजही त्यांच्या विचारांचा प्रसार करत आहे. सामुदायिक प्रार्थना आणि श्रमातून समाज परिवर्तन कसे घडवता येते याचे उत्तम उदाहरण त्यांनी जगासमोर ठेवले. शुद्ध आचरण आणि निष्काम सेवा हीच खरी ईश्वराची भक्ती आहे असे ते मानत. त्यांचे विचार आजही मानवी जीवनाला योग्य दिशा देणारे आणि प्रेरणादायी आहेत. वयाच्या ५९ व्या वर्षी म्हणजेच ११ ऑक्टोबर १९६८ रोजी त्यांनी महासमाधी घेतली असली तरी त्यांचे कार्य चिरंतन आहे.

🟣🟣🟣🟣🟣🟣🟣🟣🟣

🟠 30 एप्रिल दिनविशेष

३० एप्रिल हा दिवस जगभरात आणि भारतात विविध महत्त्वाच्या ऐतिहासिक घटनांचा साक्षीदार आहे. आजच्या दिवसाचे प्रमुख 'दिनविशेष' खालीलप्रमाणे :

▪️महत्त्वाच्या जागतिक घटना
 आंतरराष्ट्रीय जॅझ दिवस: युनेस्कोद्वारे दरवर्षी ३० एप्रिल हा दिवस संगीतातील 'जॅझ' (Jazz) या प्रकाराचा प्रसार आणि शांततेसाठीचा संदेश म्हणून साजरा केला जातो.

हिटलरचा मृत्यू (१९४५): दुसऱ्या महायुद्धाच्या अखेरीस जर्मनीचा हुकूमशाह अडॉल्फ हिटलर याने बर्लिनमधील त्याच्या बंकरमध्ये आत्महत्या केली होती.

व्हिएतनाम युद्धाची समाप्ती (१९७५): उत्तर व्हिएतनामच्या सैन्याने सायगाव शहरावर ताबा मिळवला आणि तब्बल दोन दशके चाललेले व्हिएतनाम युद्ध अधिकृतपणे संपले.

🟠 भारतीय इतिहास आणि ठळक घडामोडी
 भारतीय चित्रपटसृष्टीचा प्रारंभ (१९१३): दादासाहेब फाळके यांनी बनवलेला भारतातील पहिला मूकपट 'राजा हरिश्चंद्र' आजच्याच दिवशी कोरोनेशन सिनेमा, मुंबई येथे प्रदर्शित झाला होता. भारतीय सिनेसृष्टीचा हा पाया मानला जातो.

आयुष्मान भारत दिवस: केंद्र सरकारतर्फे आरोग्यविषयक जागृतीसाठी हा दिवस साजरा केला जातो.

🟠जन्म (जयंती)
 ▪️संत तुकडोजी महाराज (१९०९):** राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज यांचा जन्म अमरावती जिल्ह्यातील यावली येथे झाला. त्यांनी 'ग्रामगीता' लिहून समाजाला स्वच्छतेचा आणि राष्ट्रभक्तीचा संदेश दिला.

 ▪️दादासाहेब फाळके (१८७०): भारतीय चित्रपटसृष्टीचे जनक धुंडिराज गोविंद फाळके यांचा जन्म आजच्याच दिवशी नाशिक येथे झाला होता.

🟠निधन (पुण्यतिथी)
 ▪️ऋषी कपूर (२०२०): भारतीय चित्रपटसृष्टीतील दिग्गज अभिनेते ऋषी कपूर यांचे आजच्या दिवशी मुंबईत निधन झाले होते.

🟠  गुरुवार, ३० एप्रिल २०२६ चे पंचांग खालीलप्रमाणे :
आजचा वार: गुरुवार
महिना: वैशाख (शालिवाहन शके १९४८)
पक्ष: शुक्ल पक्ष
▪️तिथी आणि वेळ
 ▪️तिथी: चतुर्दशी (रात्री ११:३६ पर्यंत, त्यानंतर पौर्णिमा सुरू होईल)
 ◼️नक्षत्र: चित्रा (दुपारी १२:२६ पर्यंत, त्यानंतर स्वाती)
▪️योग: हर्षण (सायंकाळी ६:२८ पर्यंत, त्यानंतर वज्र
▪️करण: गर (सकाळी १०:३७ पर्यंत), त्यानंतर वणिज
 ▪️सूर्योदय आणि सूर्यास्त
 ▪️सूर्योदय:सकाळी ६:०८
 ▪️सूर्यास्त: सायंकाळी ६:५५
 ▪️शुभ आणि अशुभ वेळ
 ▪️अभिजीत मुहूर्त: दुपारी ११:५९ ते दुपारी १२:५०
 ▪️राहुकाळ: दुपारी १:५९ ते दुपारी ३:३८ (अशुभ काळ)
 ▪️यमगंड काळ: सकाळी ६:०८ ते सकाळी ७:४७