जागतिक कापूस दिन: महत्त्व, इतिहास आणि भारताची भूमिका
schedule07 Oct 26 person by visibility 119 categoryसामाजिक
७ ऑक्टोबर हा दिवस जगभरात 'जागतिक कापूस दिन' (World Cotton Day) म्हणून साजरा केला जातो. पांढरे सोने म्हणून ओळखला जाणारा कापूस हा केवळ एक नैसर्गिक धागा नाही, तर तो जागतिक अर्थव्यवस्था, शेती आणि वस्त्रोद्योगाचा कणा आहे. विकसनशील देशांमधील लाखो लोकांना रोजगार मिळवून देण्यात कापूस उत्पादनाचे महत्त्व मोठे आहे.
आंतरराष्ट्रीय स्तरावर कापसाचे महत्त्व अधोरेखित करण्यासाठी आणि गरिबी निर्मूलनात त्याचा प्रभाव वाढवण्यासाठी डब्लूटीओ (WTO) आणि आंतरराष्ट्रीय संस्थांच्या पुढाकाराने सर्वप्रथम २०१९ मध्ये हा दिवस साजरा करण्यास सुरुवात झाली. कापूस उत्पादक शेतकरी, प्रक्रिया उद्योग आणि जागतिक बाजारपेठेतील व्यापार यांना प्रोत्साहन देणे हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे. कापसाच्या गुणवत्तेत सुधारणा करणे आणि शाश्वत शेती पद्धतींचा अवलंब करणे यावर यादरम्यान भर दिला जातो.
भारताचे स्थान आणि महत्त्व
भारत हा जगातील सर्वात मोठ्या कापूस उत्पादक आणि उपभोगणाऱ्या देशांपैकी एक आहे.
महाराष्ट्रासह गुजरात, तेलंगणा आणि पंजाबमधील कोटींग शेतकरी कापूस शेतीवर अवलंबून आहेत. देशातील लाखो हातांना, विशेषतः महिलांना सुतिकां आणि वस्त्रोद्योगात यामुळे थेट रोजगार मिळतो.
आजच्या काळात हवामान बदल आणि कृत्रिम धाग्यांचे (Synthetic fibers) वाढते आव्हान यामुळे कापूस उद्योगासमोर काही अडचणी आहेत. यावर मात करण्यासाठी सेंद्रिय शेती, आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर आणि शाश्वत कापूस उत्पादनाला चालना देणे काळाची गरज बनले आहे. जागतिक कापूस दिन हा आपल्याला या पिकाचे रक्षण करण्याची आणि शेतकऱ्यांच्या पाठीशी उभे राहण्याची आठवण करून देतो.
🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼
🌑 ७ ऑक्टोबर या दिवशी इतिहासामध्ये घडलेल्या महत्त्वाच्या ऐतिहासिक घटना, जन्म आणि मृत्यू यांची माहिती खालीलप्रमाणे :
◼️महत्त्वाच्या ऐतिहासिक घटना
* १९०५: पुण्यात स्वदेशीचा प्रचार करण्यासाठी आणि परदेशी मालावर बहिष्कार टाकण्यासाठी विलायती कपड्यांची पहिली होळी करण्यात आली.
* १९१९: महात्मा गांधी यांनी 'नवजीवन' हे वृत्तपत्र सुरू केले.
* १९५०: मदर टेरेसा यांनी कलकत्ता येथे 'मिशनरीज ऑफ चॅरिटी' या संस्थेची स्थापना केली.
* १९५९: सोव्हिएत युनियनच्या 'लुना ३' (Luna 3) या अंतराळयानाने चंद्राच्या आजवर न दिसलेल्या दुसऱ्या बाजूची पहिली छायाचित्रे पृथ्वीवर प्रसारित केली.
* २००१: सप्टेंबर ११ च्या दहशतवादी हल्ल्याला प्रत्युत्तर म्हणून अमेरिकेने अफगाणिस्तानवर लष्करी कारवाई सुरू केली.
◼️जन्म (जयंती)
* १८६६: कृष्णाजी केशव दामले (टोपणनाव - केशवसुत), आधुनिक मराठी काव्याचे प्रवर्तक व प्रसिद्ध कवी.
* १८८५: नील्स बोहर (Niels Bohr), अणूची रचना स्पष्ट करणारे प्रसिद्ध डॅनिश भौतिकशास्त्रज्ञ व नोबेल पारितोषिक विजेते.
* १९५२: व्लादिमीर पुतिन (Vladimir Putin), रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष.
* १९६०: अश्विनी भिडे-देशपांडे, प्रसिद्ध भारतीय हिंदुस्थानी शास्त्रीय संगीत गायिका.
* १९७८: झहीर खान, भारताचे माजी प्रसिद्ध वेगवान क्रिकेटपटू.
◼️मृत्यू (पुण्यतिथी)
* १७०८: गुरु गोबिंद सिंग, शीख धर्माचे १० वे गुरू.
* १८४९: एडगर ॲलन पो (Edgar Allan Poe), प्रसिद्ध अमेरिकन गूढ व भयथा कथाकार, कवी आणि साहित्यिक.
* १९९९: उमाकांत निमराज ठोमरे, महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध साहित्यिक, बालसाहित्यिक आणि 'वीणा' मासिकाचे संपादक.
