आजच्या धकाधकीच्या आणि गतिमान जीवनशैलीत आरोग्याशी संबंधित  अनेक समस्या उद्भवत आहेत. त्यापैकीच एक अत्यंत गंभीर आणि तितकीच दुर्लक्षित राहणारी समस्या म्हणजे 'उच्च रक्तदाब' (हायपरटेंशन). दरवर्षी १७ मे रोजी जगभरात जागतिक उच्च रक्तदाब दिन साजरा केला जातो. हा दिवस साजरा करण्यामागचा मुख्य उद्देश म्हणजे लोकांमध्ये या आजाराविषयी व्यापक जनजागृती निर्माण करणे आणि त्यांना निरोगी जीवन जगण्यासाठी प्रेरित करणे हा आहे.

उच्च रक्तदाबाला वैद्यकीय भाषेत 'सायलेंट किलर' अर्थात 'शांत रक्षक' असे म्हटले जाते, कारण अनेकदा या आजाराची कोणतीही ठळक लक्षणे सुरुवातीला दिसून येत नाहीत. शरीरामध्ये रक्ताचा दाब वाढल्यामुळे हृदयविकार, पक्षाघात (पॅरालिसिस) आणि किडनीशी संबंधित गंभीर आजारांचा धोका मोठ्या प्रमाणावर वाढतो. सद्यस्थितीत ताणतणाव, चुकीच्या खाण्यापिण्याच्या सवयी, व्यायामाचा अभाव, अपुरी झोप आणि मिठाचे अतिसेवन यामुळे तरुणांमध्येही उच्च रक्तदाबाचे प्रमाण वेगाने वाढत असल्याचे दिसून येत आहे.
या जागतिक दिनाचे औचित्य साधून प्रत्येक व्यक्तीने आपल्या आरोग्याकडे विशेष लक्ष देणे गरजेचे आहे. नियमितपणे रक्तदाबाची तपासणी करणे, आहारात मिठाचे प्रमाण मर्यादित ठेवणे, हिरव्या पालेभाज्या व फळांचा समावेश करणे आणि दररोज किमान अर्धा तास चालणे किंवा व्यायाम करणे या अत्यंत साध्या सवयींमुळे रक्तदाब नियंत्रणात ठेवता येतो.

 आपल्या आरोग्याची जबाबदारी स्वतः स्वीकारणे आणि वेळेवर वैद्यकीय सल्ला घेणे हीच या आजाराविरुद्धच्या लढाईतील सर्वात महत्त्वाची पायरी आहे. चला, या दिवशी आपण सर्वजण नियमित तपासणी करण्याचा आणि निरोगी जीवनशैली अंगीकारण्याचा संकल्प करूया.

▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️

🟣 17 मे दिनविशेष

१७ मे हा वर्षातील १३७ वा (लीप वर्षात १३८ वा) दिवस आहे. या दिवसाशी संबंधित महत्त्वाच्या जागतिक घडामोडी, जन्म आणि मृत्यू (दिनविशेष) खालीलप्रमाणे :

▪️जागतिक दिन
 * जागतिक दूरसंचार आणि माहिती सोसायटी दिन: दळणवळणाच्या महत्त्वाविषयी आणि माहिती तंत्रज्ञानाच्या प्रसारासाठी हा दिवस जगभर साजरा केला जातो. १८६५ मध्ये या दिवशी आंतरराष्ट्रीय दूरसंचार संघाची (ITU) स्थापना झाली होती.

 * जागतिक उच्च रक्तदाब दिन:  हायपरटेंशन (ब्लड प्रेशर) या आजाराविषयी लोकांमध्ये जनजागृती निर्माण करण्यासाठी हा दिवस पाळला जातो.

 * होमोफोबिया, ट्रान्सफोबिया आणि बायफोबिया विरोधी आंतरराष्ट्रीय दिन: एलजीबीटीक्यू (LGBTQ+) समुदायाच्या हक्कांचे समर्थन करण्यासाठी आणि त्यांच्यावरील भेदभावाविरुद्ध आवाज उठवण्यासाठी हा दिवस साजरा केला जातो. १९९० मध्ये याच दिवशी जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) समलैंगिकतेला मानसिक आजारांच्या यादीतून वगळले होते.

▪️महत्त्वाच्या घटना
 * १४९८: पोर्तुगीज खलाशी वास्को द गामा यांचे जहाजासह कालिकत (केरळ) जवळ आगमन झाले. भारताकडे जाणाऱ्या सागरी मार्गाचा शोध या प्रवासातून लागला.

 * १७६२: ब्रिटिश सैन्याने फ्रेंच सैन्याकडून पाँडिचेरी (पुद्दुचेरी) आपल्या ताब्यात घेतले.
 * **१७९२:** न्यूयॉर्क स्टॉक एक्स्चेंजची (NYSE) स्थापना झाली.

 * १९७४: आयर्लंडमधील डब्लिन आणि मोलाघमोर येथे झालेल्या बॉम्बस्फोटात ३३ नागरिकांचा मृत्यू झाला.

 * १९९९: ज्येष्ठ कामगार नेते आणि विचारवंत डॉ. दत्ता सामंत यांच्या हत्येप्रकरणी न्यायालयाने तिघांना जन्मठेपेची शिक्षा सुनावली.

▪️ जन्म
 * १७४९: एडवर्ड जेनर - ब्रिटिश वैद्यकीय शास्त्रज्ञ आणि देवीच्या (Smallpox) लसीचे जनक.

 * १८९७:  सुप्रसिद्ध हिंदी कवी आणि लेखक सुमित्रानंदन पंत यांचा जन्म.
 * १९५१: पंकज उधास - प्रसिद्ध भारतीय गझल गायक.
 * १९६७: मोहम्मद नशीद - मालदीवचे माजी राष्ट्राध्यक्ष.

◼️मृत्यू
 * १७२९: कॅथरीन पहिली - रशियाची साम्राज्ञी.
 * १९७२: सुप्रसिद्ध मराठी नाटककार आणि अभिनेते भार्गवराम आचरेकर यांचे निधन.
 * २०१४: सी. पी. कृष्णन नायर - प्रसिद्ध भारतीय हॉटेल व्यावसायिक आणि 'द लीला पॅलेस' समूहाचे संस्थापक.

◼️पंचांग
रविवार, १७ मे २०२६ चे पंचांग खालीलप्रमाणे :

▪️ तिथी आणि नक्षत्र
 * महिना: वैशाख
 * पक्ष: शुक्ल पक्ष
 * तिथी: प्रतिपदा (दुसऱ्या दिवशी पहाटे ४:०९ पर्यंत, त्यानंतर द्वितीया)
 * नक्षत्र : रोहिणी (संध्याकाळी ६:२० पर्यंत, त्यानंतर मृगशीर्ष)
 * योग: अतिगंड (दुपारी २:३९ पर्यंत, त्यानंतर सुकर्मा)
 * करण: किस्तुघ्न (दुपारी ३:५९ पर्यंत, त्यानंतर बव)
◼️ सूर्योदय आणि सूर्यास्त
 * सूर्योदय: सकाळी ६:०१
 * सूर्यास्त: संध्याकाळी ७:०१
▪️चंद्रोदय आणि चंद्रास्त
 * चंद्रोदय: सकाळी ६:३९
 * चंद्रास्त: रात्री ८:३३
 * चंद्र राशी: वृषभ (पूर्ण दिवस आणि रात्र)
▪️ शुभ आणि अशुभ वेळ (भारतीय प्रमाणवेळेनुसार)
 * शुभ वेळ (अमृत काळ): दुपारी २:५७ ते दुपारी ४:३५
 * अशुभ वेळ (राहुकाळ): दुपारी ५:२४ ते संध्याकाळी ७:०१ (या काळात कोणतीही शुभ कार्ये करणे टाळले जाते)
 * यमगंड काळ: दुपारी १२:३१ ते दुपारी २:०९
 * गुलिक काळ: दुपारी ३:४७ ते दुपारी ५:२४
 * अभिजित मुहूर्त: सकाळी ११:४९ ते दुपारी १२:४१ (हा काळ शुभ मानला जातो)